<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Archief

De gezinsgeest

KN Redactie 15 oktober 2015
image

Beste broeders en zusters, goedemorgen!

Enkele dagen geleden is de Bisschoppensynode begonnen met als thema “De roeping en de zending van het gezin in de Kerk en in de wereld van vandaag”. Het gezin dat de weg van de Heer bewandelt, geeft een fundamentele getuigenis van de liefde van God en verdient daarom alle toewijding waartoe de Kerk in staat is. Het is de opdracht van de Synode om die bekommernis en die zorg van de Kerk voor het heden te interpreteren.

Verbond tussen Kerk en gezin

Wij begeleiden het verloop van de Synode op de eerste plaats met ons gebed en onze aandacht. En gedurende deze periode zullen de catecheses overdenkingen zijn die worden geïnspireerd door enkele aspecten van het verbond – dat wij met recht onontbindbaar kunnen noemen! – tussen de Kerk en het gezin, met een open horizon naar het goede voor de gehele menselijke gemeenschap.

Forse injectie nodig

Als we een aandachtige blik werpen op het dagelijks leven van de mannen en vrouwen van vandaag, wordt meteen duidelijk dat er dringend behoefte is aan een forse injectie met gezinsgeest. Eigenlijk lijkt de stijl van de menselijke betrekkingen – in de burgermaatschappij, op economisch en juridisch gebied, in het beroepsleven, – erg rationeel, formeel, georganiseerd, maar ook heel erg verdroogd, dor, anoniem. En dat wordt soms ondraaglijk. Hoewel er in zekere zin wel wordt gestreefd naar inclusiviteit, wordt een steeds groter aantal mensen overgeleverd aan eenzaamheid en aan het gevoel als een nummer te worden weggezet.

Een veel menselijker vooruitzicht

Dat is waarom het gezin voor de gehele samenleving een veel menselijker vooruitzicht biedt: het opent de ogen van de kinderen voor het leven – en niet alleen de ogen maar ook alle andere zintuigen – en zij vertegenwoordigen daarmee een visie op deze menselijke relatie die is gebouwd op een vrijwillig aangegaan liefdesverbond. Het gezin reikt daartoe banden van trouw, oprechtheid, vertrouwen, samenwerking, respect aan; het moedigt aan tot het bouwen van een bewoonbare wereld en tot het geloof in trouwe relaties ook in moeilijke omstandigheden; het leert de eerbied voor het gegeven woord, respect voor de persoon, het delen van de persoonlijke beperkingen en die van anderen.

Onvervangbare zorg

En we zijn ons allemaal bewust van de onvervangbare zorg van het gezin voor de kleinste, de meest kwetsbare, de meest gewonde leden ervan, zelfs degenen die het meest zijn beschadigd door de manier waarop zij hun leven hebben geleid. Als iemand in de samenleving deze houding aanneemt, heeft hij ze overgenomen van de gezinsgeest, en zeker niet van de concurrentie noch uit een verlangen tot zelfverwerkelijking.

Geen erkenning

Goed, hoewel we dit allemaal weten, wordt in de politieke en economische organisatie van de huidige samenleving, aan het gezin niet de waarde – noch de erkenning, noch de ondersteuning – toegekend, waar het recht op heeft. Ik zou zelfs nog meer willen zeggen: het gezin ontbeert niet alleen de adequate erkenning, maar het functioneert niet langer als leerschool! Soms zou je zelfs kunnen zeggen, dat de moderne samenleving met al haar kennis, al haar techniek niet in staat is deze kennis om te zetten in betere samenlevingsvormen.

Verziekt door bureaucratie

Niet alleen wordt de organisatie van het gemeenschapsleven steeds meer verziekt door een bureaucratie die totaal vervreemd is van de fundamentele menselijke banden, maar in de sociale en politieke gebruiken zelf kan men vaak tekenen zien van afbraak – agressiviteit, vulgariteit, verachting… –, die onder het niveau zijn van zelfs een minimale gezinsopvoeding. In een dergelijke situatie voegen de tegengestelde extremen van deze verwording van de betrekkingen – dus de technocratische afgestomptheid en een amorele gezinscultuur – zich samen en voeden elkaar wederzijds. Dat is een paradox.

Grondwet voor de Kerk

De Kerk zoekt heden, exact op dit terrein, naar de historische betekenis van haar zending met betrekking tot het gezin en de authentieke gezinsgeest: en zij begint met een aandachtige herziening van het leven, waar het haarzelf betreft. Je zou kunnen zeggen dat “de gezinsgeest” een soort grondwet is voor de Kerk: zo moet het christendom naar buiten treden en zo moet zij zijn. Het staat er duidelijk: «U die veraf was – zegt Sint Paulus – […]. Zo bent u dus geen vreemdelingen en ontheemden meer, maar medeburgers van de heiligen en huisgenoten van God» (Ef 2,19). De Kerk is het gezin van God en moet dat zijn.

Gezinnen als netten

Toen Jezus Petrus riep om hem te volgen, zij Hij hem dat Hij een ‘visser van mensen’ van hem zou maken; daarvoor is een nieuw soort netten nodig. We zouden kunnen zeggen dat tegenwoordig de gezinnen een van de belangrijkste netten zijn voor de zending van Petrus en van de Kerk. Maar het is geen net dat van ons gevangenen maakt! In tegendeel, het bevrijdt ons uit de slechte wateren van verlating en onverschilligheid, waardoor veel menselijke wezens verdrinken in de zee van eenzaamheid en onverschilligheid. De gezinnen kennen goed de waardigheid, die erin bestaat dat je je kind voelt en geen slaaf of vreemdeling, of alleen maar een nummer op een identiteitskaart.

Impuls voor de Kerk

Vandaar uit, vanuit het gezin, hervat Jezus zijn weg tussen de mensen om hen ervan te overtuigen dat God hen niet vergeten is. Daaraan ontleent Petrus de kracht voor zijn dienstwerk. Vandaar, in gehoorzaamheid aan het woord van de Meester, gaat de Kerk uit om op de hoge zee te vissen, ervan overtuigd, dat als dat gebeurt, de vangst wonderbaarlijk zal zijn. Moge het enthousiasme van de Synodevaders, gesterkt door de Heilige Geest, de impuls geven tot een Kerk die de oude netten wegwerpt en zich aan het vissen zet, vertrouwend op het woord van haar Heer. Laten wij vurig hiervoor bidden! Christus heeft het trouwens beloofd en Hij bemoedigt ons: als zelfs slechte vaders hun hongerige kinderen geen brood weigeren –hoe slecht ze ook zijn – denk dan maar eens na of God niet de Heilige Geest zal schenken aan hen die daarom met grote aandrang vragen (vgl. Luc 11,9-13)!

Lees hier de catecheses die paus Franciscus eerder hield over het gezin.