Katholiek Nieuwsblad

Fortuyn, tien jaar later

  • 05 mei 2012
"De haatcampagne ging geruisloos over in een wij-begrijpen-de-lessen-van-Pim." Zo vat Joost Eerdmans de sfeeromslag samen, die volgde op de moord op Pim Fortuyn op 6 mei 2002.
"Achterkamertjes werden opgedoekt, meten is weten werd het credo, de islam kwam in de schijnwerpers te staan en zelfs GroenLinks bekommerde zich vanaf toen om de emancipatie van de moslima's."

Wat is er na tien jaar later nog van Pims erfenis over? Eerdmans en Martijn van Winkel hebben daarover een aantal interviews gehouden met wat zij 'hoofdrolspelers' noemen in het mediadrama rond Fortuyn. De feitelijke moordenaar, Volkert van der Graaf, komt binnenkort alweer op vrije voeten. "Veel te vroeg", vindt Herman Heinsbroek, die "25 tot 30 jaar" een betere strafmaat zou vinden. Hij meent overigens dat de moordenaar zijn leven niet zeker is. "Als ik hem was, zou ik na de vrijlating heel snel vertrekken."

Marco Pastors wijst erop dat het Fortuynisme in de Maasstad via Leefbaar Rotterdam een vernieuwende kracht gebleken is, iets wat het op landelijk niveau niet kon waarmaken. 'LPF-toestanden' zijn spreekwoordelijk geworden. Pastors is ook degene die een positieve relatie legt met Geert Wilders. Die zorgt ervoor dat in Den Haag de elite na Fortuyn niet "gewoon weer bij elkaar" is gaan zitten. "Ze zijn allemaal van de leg, en dat zijn ze al jaren omdat de PVV in de Tweede Kamer zit." Overigens grijpen de meeste geïnterviewden de gelegenheid om Wilders juist in ongunstige zin met Fortuyn te vergelijken. Alleen Hans Wiegel noemt Wilders "een groot politicus". Maar Wiegel maakte zich in 2002 al kwaad, toen zijn partijvoorzitter Fortuyn een Mussolini noemde. Dergelijke kwalificaties kunnen werken als een oproep tot drastische actie voordat het 'te laat' is. Wat dat betreft kwam de kogel dus niet alleen van links.

De bundel, waarin verder Marcel van Dam ('U bent een buitengewoon minderwaardig mens') een opvallende 'hoofdrolspeler' is, wordt besloten met een goed essay van Henri Beunders en Chris Aalberts. Ze zuiveren de aanduiding 'populisme' van diskwalificerende bijbedoelingen en evalueren het Fortuynisme op zijn merites. Ze relativeren het dus ook, waar nodig.

Eigenaardig dat het dan toch weer moet uitdraaien op een sneer aan Wilders ("een slap aftreksel van het origineel"). Wel heeft Mat Herben waarschijnlijk gelijk dat Wilders heeft geprofiteerd van de media-hetze, die op Fortuyns dood uitdraaide. Het schuldige bewustzijn indirect betrokken te zijn bij een politieke moord, heeft de media bij Wilders voorzichtiger gemaakt. Maar is er verder veel veranderd?

Joost Eerdmans & Martijn van Winkelhof. 10 jaar zonder Pim. 12 hoofdrolspelers maken de balans op van de erfenis van Fortuyn. Uitg. Karakter, 148 pp., pb., € 12,95, ISBN 978-90-452-0277-8.


Tags

Katholiek nieuws in je mailbox:
Please wait

© Katholiek Nieuwsblad