Katholiek Nieuwsblad

Het zat al langer scheef bij VMBO Maastricht

Het zat al langer scheef bij VMBO Maastricht
Gedupeerde Maastrichtse leerlingen ontmoetten eind juni in Den Haag onderwijsminister Arie Slob (Foto: Werry Crone - Hollandse Hoogte)

De berichtenstroom over de voorlopig afgekeurde eindexamens van leerlingen van VMBO Maastricht duurt voort. Om deze zaak te kunnen begrijpen, moet je de organisatie van het onderwijs daar kennen. En die stemt niet vrolijk.

VMBO Maastricht is een samenwerking tussen drie scholengemeenschappen en is onderdeel van LVO Maastricht, dat op haar beurt onderdeel is van de Stichting Limburgs Voorgezet Onderwijs (LVO). Het College van Bestuur van LVO is het bevoegd gezag over al die scholen, en staat weer onder een Raad van Toezicht.

De deelnemende scholengemeenschappen zijn fusieproducten van bijna allemaal katholieke scholen. Vanaf 2004 werkte het bisdom Roermond er actief aan mee deze onder te brengen onder de nieuwe Stichting LVO. Er zijn afspraken gemaakt over het behoud van identiteit en de invloed van het bisdom.

Twee van de drie scholengemeenschappen werden openbaar onderwijs, waardoor het bisdom er formeel niets meer over te zeggen heeft. Het kreeg wel invloed op de benoeming van één van de leden van de Raad van Toezicht. In een groot deel van Zuid-Limburg kunnen leerlingen en ouders sindsdien realistisch gesproken alleen aan de leerplicht voldoen via onderwijs van de Stichting LVO.

Op de handen zitten

Toen de macht van de Stichting LVO over het haar toebedeelde onderwijs én de macht van het College van Bestuur binnen de Stichting LVO geconsolideerd waren, stegen de inkomsten van het College tot ongekende hoogten. Tegelijk was het effectief gedaan met iedere externe inspraak, waaronder die van het bisdom. De gemeente kon nu gemakkelijk, achter gesloten deuren afgestemd met Stichting LVO, bezuinigen op het voortgezet onderwijs door geld van het Rijk voor onderwijshuisvesting om te labelen en aan andere projecten te besteden.

Het College van Bestuur kon op haar handen gaan zitten, zolang men maar op koepelniveau aan minimale eisen voldeed. Zij kon het beleid bepalen, dissidente meningen gingen al snel irriteren. Inspraak en tegenspraak via ouderraden, leerlingenraden en medezeggenschapsraden werden ondermijnd, vooral door asynchrone informatieverstrekking: informatie wordt niet gelijktijdig met alle inspraakgerechtigden gedeeld, waardoor zij elkaar in de haren vliegen. Verdeel en heers werkt.

Eenvormig aanbod

LVO stelt in haar eentje beter in staat te zijn de gevolgen van demografische neergang in Zuid-Limburg op te vangen dan afzonderlijke, concurrerende scholen dat zouden kunnen. Dit is een drogreden. Al zijn er raakvlakken, de economisch-realistische planning van de behoefte aan nieuwe schoolgebouwen is iets anders dan de inrichting van het onderwijs. Het steeds eenvormigere LVO-onderwijsaanbod in Maastricht en regio jaagt de krimp juist aan. Veel ouders kiezen voor middelbaar onderwijs in België. Ook is de zelfstandigheid van de scholen gaandeweg verloren gegaan.

Het bisdom is meegetrokken in de ontwikkelingen in Maastricht. Het College van Bestuur wilde destijds dat LVO openbaar zou worden, al wenste het bisdom een katholieke of op zijn minst bijzonder neutrale school.

Ondertussen verbleekte de katholieke identiteit van het voortgezet onderwijs sneller dan die van Limburg.

Chaos

Er is eindeloos gewaarschuwd voor de gevolgen van een centralistische koepelorganisatie. Kritiek wordt echter opgevangen door interim-bestuurders; sluitende en begrijpelijke verantwoording op schoolniveau wordt niet verstrekt. In dat hele proces ontstaat een angstcultuur onder kinderen, ouders en personeel die kritische vragen stellen. Zij kunnen realistisch gezien niet naar andere scholen buiten de LVO zonder te verhuizen. Er is de afgelopen veertien jaar veel leed geweest onder leerlingen, ouders en personeel, dat vaak niet moe werd te waarschuwen voor de gevolgen.

Dit alles leidde tot ontevredenheid en uiteindelijk, via steeds snellere roulatie van personeel en plannen, tot chaos. Administratieve processen ontspoorden. Dit is wat er gebeurde in de falende begeleiding van de docenten van VMBO Maastricht, en in het falend toezicht op hen via de examencommissie. Het College van Bestuur is daarvoor eindverantwoordelijk.

Lijnen openhouden

Intussen wil het bisdom de lijnen open houden naar de bestaande katholieke scholen en geen eigen scholen oprichten. Maar dat hoeft het ook niet te doen. Dat kunnen, wilden en willen ouders graag doen, maar blijkt onmogelijk, omdat er op papier al voldoende katholieke scholen voor voortgezet onderwijs zijn. Het bisdom kan de ‘k’ van een school wegnemen als de katholieke identiteit tekort zou schieten, maar het beleid van de Nederlandse bisschoppenconferentie is dat men dat alleen in het uiterste geval doet.

Men blijft liever ‘in gesprek’. Zo draagt het bisdom bij aan het in stand houden van het LVO-monopolie, terwijl de belangen van leerlingen, ouders en personeel vermalen worden. Die medeverantwoordelijkheid van de Kerk steekt.

Vincent van Hall is ingenieur.

 

Reactie bisdom Roermond:

Dhr. van Hall schetst de situatie alsof het bisdom Roermond enige invloed op het LVO-bestuur had kunnen uitoefenen om het debacle in Maastricht te voorkomen. Dit is een verkeerde kijk op de zaak. Het LVO is als stichting niet aan een confessie gebonden. Haar rechtsvoorganger MOL was wel nadrukkelijk katholiek. Onder de stichting LVO ressorteren katholieke, protestants-christelijke en openbare scholen. Bij de totstandkoming van de stichting heeft het bisdom waarborgen afgesproken voor de katholieke scholen, met name betreffende het godsdienstonderwijs.

Het bisdom heeft in de personen van de hulpbisschop en de gedelegeerde geregeld gesprekken met het LVO-hoofdbestuur. Daarin worden wij op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen binnen LVO, en kunnen we ook voorstellen doen betreffende de katholiciteit van de katholieke scholen. Op dit laatste punt hebben we afgelopen tijd enkele positieve resultaten behaald. Uitdrukkelijk wil ik stellen dat wij geen enkele invloed of zeggenschap hebben over onderwijskundige en organisatorische zaken betreffende de LVO-scholen.

Over de affaire Maastricht zijn wij ook steeds geïnformeerd door het bestuur, al konden wij, net zomin als zij, vermoeden dat de zaken zo desastreus zouden verlopen. Het LVO-bestuur heeft zich steeds verzet tegen de wens van het toenmalige college van B & W van Maastricht om één grote school te maken, die dan openbaar moest zijn. Het bestuur heeft steeds gepleit voor een katholieke, of op zijn minst bijzonder neutrale school. Hierover is vaker met het bisdom gesproken en wij hebben deze wens van het bestuur zeer zeker ondersteund.

De Nederlandse bisschoppenconferentie kiest ervoor om de lijnen met de bestaande katholieke scholen open te houden, hoe dun die katholiciteit dan ook is, eerder dan over te gaan tot het stichten van nieuwe, eigen katholieke scholen. Redenen hiervoor zijn dat je door in open gesprek te blijven dingen kunt bereiken en verbeteren op de bestaande scholen, en het van de andere kant maar de vraag is of je genoeg ouders op één lijn krijgt voor het oprichten van een echte katholieke school. En er is het gevaar dat zo’n eigen school een eiland wordt in de maatschappij, iets wat eerder contraproductief werkt om de Blijde Boodschap via het onderwijs breed uit te dragen.

Drs. G.B.J.M. Dölle pr., bisschoppelijk gedelegeerde middelbaar en hoger onderwijs bisdom Roermond

 

Reactie Stichting LVO,
College van Bestuur:

Het onderwijslandschap in (Zuid-)Limburg bestaat uit Stichting LVO en verschillende collega-besturen als de Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg, Da Capo College, Trevianum Scholengroep en Citaverde College. Een veel gevarieerder beeld dan hetgeen geschetst wordt.

Binnen LVO is medezeggenschap van uiterst belang en gaan we zeer zorgvuldig om met informatieverstrekking. Onze medezeggenschapsraden bewaken dit zelf nauwlettend. Adequate informatieverstrekking wordt geborgd door de Wet medezeggenschap scholen en de Wet versterking bestuurskracht onderwijsinstellingen en daar houdt LVO zich aan.

We willen graag onderstrepen dat Stichting LVO haar zelfstandige, krachtige scholen met een eigen identiteit ondersteunt in het zorgen voor goed onderwijs en adequate huisvesting. Onze leerlingen hebben hier groot belang bij. Voor het katholieke onderwijs werken we daarin constructief samen met het bisdom Roermond.


Tags

© Katholiek Nieuwsblad