Katholiek Nieuwsblad

De paus hoort thuis in het Europese debat

  • 25 november 2014
De paus hoort thuis in het Europese debat

Een hoogtepunt in de nieuwe ambtstermijn van het Europees Parlement: dat is het bezoek van paus Franciscus aan het Europees Parlement. De toespraak van de paus (de eerste na 26 jaar) behelst meerdere belangrijke boodschappen. 

De komst van paus Franciscus naar het Europees Parlement, op 25 november, maakt politici opnieuw bewust dat vrede, naastenliefde en de goede zorg voor de aarde elke dag op de agenda moeten staan. Inzet voor wanhopige Afrikanen, de ebola-bestrijding, vrede in Oekraïne: dat zijn prioriteiten in dit streven. Het zijn immers niet geld en macht die ons leven waardevol maken.

Mensenrechten
Deze paus heeft sinds zijn uitverkiezing veel werk gemaakt van het uitdragen van de horizontale waarden van het geloof, zoals de mensenrechten. Hoe zichtbaar was al dat bij zijn eerste reis! Op het Italiaanse eiland Lampedusa ontmoette hij duizenden Afrikaanse migranten. En in oktober had Franciscus een privéaudiëntie met 37 overlevenden en nabestaanden van de migrantenscheepsramp bij Lampedusa bijna een jaar geleden. De paus sprak hen bemoedigend toe: "Soms stuit men op gesloten deuren (...), Maar er zijn veel mensen wier hart voor jullie open staat."

Paus Johannes Paulus II
Wij denken ook aan de eerste reis die paus Johannes Paulus maakte, in 1979 naar Polen. Zijn bezoek werd het begin van een burgerrechtenbeweging (Solidariteit) die uiteindelijk zou leiden tot de val van de Muur, 25 jaar geleden.

Inspiratie
Zulke inspiratie is heel welkom in Brussel en Straatsburg. Te vaak heeft ook het Europees Parlement last van blikvernauwing, door de waan van de dag en de wensen van materialisten, nationalisten en individualisten. En niet alleen zij, uiteraard. Zijn we niet allemaal soms als Marta uit Lucas 10,38 - 42? Zij maakte zich zo druk om haar huishouden dat ze zelfs haar zus Maria wilde weghalen bij Jezus.

Geboortecijfer
Franciscus heeft gelukkig ook veel aandacht voor familie en gezin als nucleus van onze samenleving. De 24-uurssamenleving heeft het niet gemakkelijker gemaakt voor jonge mensen om een gezin te stichten. Het is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering dat twee kostwinners nodig zijn om de rekeningen te betalen. We zouden ons dan ook meer zorgen moeten maken om het feit dat sinds de Tweede Wereldoorlog ons geboortecijfer steevast is gedaald.

De stem van iedereen
Dat de paus juist het Europarlement heeft uitgekozen om als eerste parlement in Europa toe te spreken, toont bovendien dat hij de Europese samenwerking een waardevol project vindt. Franciscus' bezoek aan het Europees Parlement toont ook het belang dat hij hecht aan democratie. Waarbij de stem van iedereen, rijk en arm telt.

Vredesproject
Terecht, want de Europese samenwerking zorgt al 69 jaar voor vrede tussen de deelnemende staten. Geen oorlogen meer om grenzen, onze conflicten worden aan de orderhandelingstafel uitgepraat. We zien voorbij de grenzen van Europa dat dit geen vanzelfsprekendheid is. De Russische interventie in Oekraïne is een pijnlijke herinnering voor ons dat niet al onze buren het goede met ons voorhebben. In het Midden-Oosten zijn we snel op weg naar het moment waarop de laatste christenen na duizenden jaren op de vlucht moeten voor hun leven. De bewogen zomer van 2014 werpt een nieuw licht op de verworvenheden van de Europese samenwerking. Het is goed te zien dat voor- en tegenstanders van de EU zien dat onze kracht ligt in onze eenheid en de waarden die wij nastreven.

Het goede voorbeeld
De paus geeft het goede voorbeeld door – kort na het bezoek aan het Europarlement – in Istanboel een bezoek te brengen aan patriarch Bartholomaios, evenals aan de Blauwe Moskee. Volgens speculaties gaat hij ook naar de Turks-Iraakse grens, waar meer dan honderdduizend christenen verblijven, op de vlucht voor ISIS.

Respect
We mogen hopen dat het pausbezoek dit keer in volledige harmonie en met respect verloopt. Net zozeer als de paus zelf anderen respecteert, zouden de niet- en andersgelovigen ook hem kunnen respecteren.

Historisch verbonden
Een liberale partij als D66 had voorheen kritiek op contacten tussen het Europees Parlement en de Kerk. Voor D66 is er geen plek voor geestelijke leiders in het EP. Wat het CDA betreft, zijn religieuze leiders welkom om hun visie over de Europese samenleving en de wereld om ons heen met ons te delen. In het geval van de paus is het extra bijzonder, hij staat immers aan het hoofd van de Kerk waarmee Europa historisch is verbonden.

Paisley
Bij het vorige bezoek van een paus, Johannes Paulus II in 1988, was er nog protest. Tijdens de toespraak schreeuwde de Noord-Ierse dominee en Europarlementslid Ian Paisley: "Ik klaag u aan, antichrist! Ga weg!" Gelukkig vond Paisley later de moed om zijn weerzin te overwinnen en vredesakkoorden te sluiten in Noord-Ierland.

Hopelijk kan Franciscus, als Jezus' plaatsvervanger op aarde, een inspiratiebron zijn voor velen. Politiek en persoonlijk zijn we alvast heel dankbaar voor zijn bezoek aan het Europarlement.

Wim van de Camp en Annie Schreijer-Pierik zijn lid van het Europees Parlement voor het CDA.


Tags

© Katholiek Nieuwsblad