Katholiek Nieuwsblad

Duitstalige bisschoppen willen 'ontsluiting' van Humanae Vitae

  • 22 oktober 2015
Duitstalige bisschoppen willen 'ontsluiting' van Humanae Vitae

De Duitstalige synodevaders hebben in de verslaggeving van hun synodebesprekingen “ontsluiting” bepleit van de verguisde kerkelijke documenten Humanae Vitae (1968) en Familiaris Consortio (1981) bepleit.

Dat is een opmerkelijke wending, omdat met name de Duitstalige bisschoppen zich in toenemende mate van beide documenten leken te distantiëren. De encycliek Humanae Vitae betreft een uiteenzetting van paus Paulus VI waarom de katholieke Kerk het opzettelijk verhinderen van de menselijke bevruchting als strijdig met de scheppingsordening afwijst. In Familiaris Consortio geeft paus Johannes Paulus II de visie van de Kerk weer ten aanzien van onder meer ongehuwd samenwonen, homoseksualiteit en de problematiek van hertrouwd gescheiden katholieken.

Vergeving gevraagd

Naast bemoedigende woorden voor het levensgetuigenis van de gehuwden vragen de bisschoppen vergeving aan “alleenstaande moeders en buitenechtelijk geboren kinderen, mensen in niet-huwelijkse relaties, homoseksueel georiënteerde mensen en hertrouwd gescheidenen”. “In een verkeerd begrepen poging de kerkelijke Leer hoog te houden is het in de pastoraal telkens weer tot harde en onbarmhartige houdingen gekomen, die [deze] mensen leed heeft berokkend.”

Genderideologie verworpen

Opvallend is dat de verklaring uitdrukkelijk afstand neemt van een aantal omstreden standpunten in onder meer het werkdocument van de Gezinssynode. Zo leggen de Duitstalige bisschoppen de eerste verantwoordelijkheid voor de seksuele opvoeding van kinderen weer neer bij de ouders, in tegenstelling tot een fel bekritiseerde passage in het werkdocument. Daarnaast wijzen zij de genderideologie resoluut af.

Huwelijkskatechumenaat

Met het oog op de ontbrekende geloofskennis onder katholieken bepleiten de bisschoppen invoering van een “huwelijkskatechumenaat” van “minstens enkele maanden” om “werkelijk tot een rijp en door het geloof gedragen jawoord te komen, dat zich bewust is van het definitieve karakter van de huwelijksband en op Gods trouw vertrouwt.”

Verantwoord ouderschap

Opmerkelijk is het pleidooi voor verantwoord ouderschap, waarbij rechtstreeks wordt verwezen naar de relevante passages in de encycliek Humanae Vitae (10-12)  en die in Familiaris Consortio (14, 28-35).
Beide documenten dienen volgens de synodevaders “opnieuw ontsloten te worden”. Ook dient “tegenover een vaak levens- en kindervijandige mentaliteit” een “bereidheid gewekt te worden om kinderen te krijgen.” “Jonge gehuwden moeten telkens aangemoedigd worden kinderen het leven te schenken.”

Gewetensvorming

De bisschoppen stellen vast dat het uitoefenen van verantwoord ouderschap de vorming van het geweten veronderstelt, om “in geweten naar God te luisteren en zich daarin geestelijk te laten begeleiden”. “Des te meer zullen zij innerlijk vrij van affectieve neigingen en aanpassing van hun omgeving kunnen beslissen.”

Compromis

De tekst is op vele punten een duidelijk compromis, met name die over de problematiek van de hertrouwd gescheidenen. Die lijkt zowel tegemoet te komen aan het zogeheten ‘Kaspervoorstel’ als aan de handhaving van de in Familiaris Consortio gestelde voorwaarden. Daarbij is onder meer de voorwaarde tot onthouding van handelingen die zijn voorbehouden aan gehuwden buiten beschouwing gelaten.

Diplomatieke vaardigheden

Dat compromis zou volgens een zegsman van het Duitse katholieke persbureau tot stand zijn gebracht door de diplomatieke vaardigheden van de Weense kardinaal Christoph Schönborn. Binnen de Duitse taalgroep waren de pleitbezorgers voor beide tegengestelde standpunten vertegenwoordigd: kardinaal Walter Kasper enerzijds en de prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer Gerhard Müller anderzijds.

Gedistantieerd

De verklaring distantieert zich uitdrukkelijk van “ongedifferentieerde en onjuiste beelden” waarmee “individuele synodevaders” zich over “inhoud en verloop” van de synode in de media hebben uitgelaten. “Dit is in strijd met de geest van gezamenlijkheid, de geest van de synode en met de elementaire regels.”


Tags

© Katholiek Nieuwsblad