Katholiek Nieuwsblad

Documentaire: 'C.S. Lewis was informeel ID-theoreticus'

  • 21 november 2013
Documentaire: 'C.S. Lewis was informeel ID-theoreticus'

Toen hij als jongeman terugkeerde uit de Eerste Wereldoorlog was C.S. Lewis, wiens vijftigste sterfdag we deze week herdenken, een overtuigde atheïst.

Hij baseerde zijn overtuiging op wat hij het argument for undesign noemde: de ogenschijnlijk zin- en doelloze wreedheid van het universum die zich opdringt aan ieder voor wie de Natuur alles is wat er is.

Transcendente richting
Maar in de loop van zijn leven werd C.S. Lewis steeds bevattelijker voor de ontwerpgedachte. Hij werd theïst en ten slotte een van de opvallendste verdedigers van het christendom en het christelijke denken van de twintigste eeuw. Zijn ontwikkeling van het argument for undesign naar het argument for design wordt getoond in de internetdocumentaire C.S. Lewis & Intelligent Design. Daaruit blijkt dat voor Lewis het argument voor niet-ontwerp steeds meer werd gebalanceerd door andere argumenten die in tegengestelde en transcendente richting wijzen.

Motor van wetenschap
Het argument van de schoonheid van de natuur en haar uitwerking op de mens, het argument van de moraal (waar halen we onze goed/slecht criteria vandaan?), het argument van de rede (hoe kan de rede voortkomen uit enkel materie die in lukrake beweging is?) en ten slotte het argument van functionele complexiteit, dat vooruitloopt op de ID-theoretici van deze tijd, met name Bill Dembski. Lewis was, zoals de documentaire zegt, een 'informele' ID-denker: het is allemaal bij C.S. Lewis al te vinden. Op late leeftijd schreef hij zelfs een satirische Hymne op de Evolutie . Ook zag Lewis in dat de ontwerpgedachte de motor is geweest achter de unieke ontwikkeling van de Westerse wetenschap.

Waarachtigheidsprincipe
Bekijk de documentaire hier. Er blijkt onder meer uit dat de beroemde atheïstische filosoof Anthony Flew als student een bewonderaar van Lewis was en hem zelfs persoonlijk kende vanuit Oxford. Flew komt in de documentaire aan het woord. Hij maakte dezelfde ontwikkeling naar het theïsme door, maar in zijn geval doordat hij overtuigd werd door de theoretici van het opkomende Intelligent Design, de minderheidsbeweging van kritische wetenschappers, die het conventionele darwinisme als achterhaald beschouwen. Opmerkelijk is dat het bekende motto van Flew, dat we "het bewijs moeten volgen waarheen het ook leidt", overgenomen was van Lewis, die dit waarachtigheidsprincipe weer van Socrates had.

Tenslotte valt op dat verscheidene van Lewis' argumenten voor ontwerp evenals diens afkeer van de "radicale denkziekte" van het evolutionisme te vinden zijn in de juist vertaalde bundel De zeebries der eeuwen. Een goede gelegenheid dus om zelf kennis te maken met Lewis informele ID-theorie. Een gespecialiseerde bundel van artikelen van C.S. Lewis-kenners over diens anti-sciëntisme en -darwinisme is The Magician's Twin.


Katholiek nieuws in je mailbox:
Please wait

© Katholiek Nieuwsblad