Onze eerste reactie op de buitengewone actie van God die mens werd, kan niet anders zijn dan vreugde. In de kerstnacht horen we: Zie ik verkondig u een vreugdevolle boodschap (Lc. 2,10). Vanwaar komt deze vreugde? Uit de verbazing van het hart bij het zien van hoe God ons nabij is; de vreugde komt voort uit het aanschouwen van dit nederig Kind, omdat wij weten dat het Gelaat van God voor altijd aanwezig is in de mensheid. Kerstmis is vreugde omdat wij zien dat God het goede, het leven, de waarheid van de mens is; en dat Hij zichzelf vernedert tot de mens om de mens te verhogen. De teksten van de liturgie van deze tijd zijn doordrongen van verbazing en vreugde over dit onuitsprekelijke Mysterie. In Kerstmis zijn Hemel en aarde verenigd. In dit Kind, dat God is, zijn eeuwigheid, sterkte, heiligheid, leven en vreugde verbonden met wat wij zijn: zwakheid, zonde, lijden, dood.

De theologie en de spiritualiteit van Kerstmis spreken over admirabile commercium, een bewonderenswaardige ruil tussen de goddelijkheid en de mensheid. De eerste daad van deze ruil is bewerkt in Christus' eigen mensheid. Het Woord accepteerde onze mensheid en in ruil is de menselijke natuur verheven tot de goddelijke waardigheid.

Vervolgens bestaat deze ruil in onze werkelijke deelname aan de goddelijke natuur van het Woord. Toen de volheid van de tijd gekomen was, heeft God zijn Zoon gezonden, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet, opdat Hij hen die onder de wet stonden zou bevrijden, opdat wij de rang van zonen zouden verkrijgen (Gal. 4,4 - 5). Kerstmis is het feest waarin God de mens nabij komt door zelf mens te worden, om zo aan de mens zijn diepste waardigheid te openbaren: kind van God te zijn. Zo realiseert zich de in het Paradijs begonnen droom van de mensheid – willen zijn als God – op onverwachte wijze. Vaticanum II zegt in dit kader: in werkelijkheid licht het mysterie van de mens alleen op in het mysterie van het mens geworden Woord (Gaudium et Spes, 22).

Bij het verschijnen van de engel aan de herders merkt Lucas op dat zij werden omstraald door de glorie des Heren (2,9). De proloog van Johannes spreekt over het vlees geworden Woord: als het ware Licht dat in de wereld kwam en ieder mens verlicht (Joh. 1,9). Christus' komst verdrijft de duisternis van de wereld (...) en plaatst de mens in die schittering van God de Vader. Ook vandaag de dag.

Met de Openbaring des Heren vestigt de Kerk aandacht op een heel betekenisvolle passage: Sta op en schitter, want u licht is gekomen, de glorie van de Heer gaat over u op. En zie, de duisternis bedekt de aarde, en de donkerste de volken; maar over u gaat de Heer lichtend op, zijn glorie verschijnt over u. En volkeren komen naar uw licht, koningen naar de glans van uw dageraad (Js. 60,1 - 3). Het is een rechtstreekse uitnodiging aan de Kerk en dus ook aan ons om bewust te zijn van missie en verantwoordelijkheid in het getuigen van het nieuwe licht van het Evangelie aan de wereld.

De constitutie Lumen gentium van Vaticanum II zegt: Christus is het licht van de volkeren. Vandaar het vurig verlangen... om met zijn licht dat zich op het gelaat van de Kerk weerspiegelt heel de wereld te verlichten door het evangelie te prediken aan alle schepselen (1). Het Evangelie is het licht dat niet verborgen mag worden maar op de kandelaar geplaatst moet worden. De Kerk is niet het licht, maar ontvangt het licht van Christus. Zij verwelkomt het om erdoor te worden verlicht en het te verspreiden in heel zijn schittering. Dit moet ook gebeuren in ons persoonlijke leven.