Met hoop op de toekomst

door  Vertaling en samenvatting Jan Peeters
Met hoop op de toekomst Foto: AP

De paus riep in zijn boodschap voor Vredesdag op de jongere generaties te helpen een betere toekomst voor allen op te bouwen. 

"Met welke houding moeten we kijken naar het nieuwe jaar? De psalmist zegt in psalm 130 dat gelovigen naar de Heer uitzien 'meer dan wachters naar de morgen' met vaste hoop dat Hij licht, genade en redding zal brengen.

God deed het uitverkoren volk beseffen dat Hij hen leerde om in zijn waarheid naar de wereld te kijken en zich niet te laten overweldigen door verdrukking. Ik nodig u uit met deze houding van vast vertrouwen naar 2012 te kijken.

2011 werd gekenmerkt door groeiende frustraties over de oprukkende crisis. Het lijkt alsof er een schaduw is gevallen over onze tijd, waardoor wij het daglicht niet meer goed kunnen zien.

Toch blijft het menselijk hart hopen op de dageraad waarvan de psalmist spreekt. Omdat deze verwachting bijzonder leeft bij jonge mensen, gaan mijn gedachten uit naar hen en naar de bijdrage die zij kunnen en moeten leveren aan de samenleving. Daarom wil ik de 45e Werelddag van de Vrede wijden aan het het vormen van jonge mensen in gerechtigheid en vrede, in de overtuiging dat jongeren, met hun enthousiasme en idealisme, nieuwe hoop betekenen voor de wereld."

Zorgen
"Aandacht voor jongeren en hun zorgen, het vermogen naar hen te luisteren en hen te waarderen, is een primaire taak voor de gehele samenleving.

Het gaat erom jonge mensen de positieve waarde van het leven bij te brengen en in hen het verlangen te wekken hun leven in dienst te stellen van het Goede. Dit is een taak die ieder van ons persoonlijk aangaat.

Jonge mensen willen met vaste hoop naar de toekomst kunnen kijken. Maar zij maken zij zich nu grote zorgen: zij willen goed voorbereid zijn op de echte wereld, zij zien hoe moeilijk het is een ​​gezin te vormen en een vast inkomen te vinden, zij vragen zich af hoe zij kunnen bijdragen aan een ​​menselijkere en broederlijkere samenleving."

Getuigen
"Opvoeden betekent jonge mensen leren boven zichzelf uit te stijgen en met de werkelijkheid in contact te brengen die tot groei leidt. Dit proces gedijt door de ontmoeting van twee vrijheden, die van volwassenen en die van de jongeren. Het vraagt om verantwoordelijkheid bij de jongeren, die open moeten staan ​​voor de kennis van de werkelijkheid, en van de kant van opvoeders, die bereid moeten zijn van zichzelf te geven.

Daarom hebben wij vandaag meer dan ooit authentieke getuigen nodig, en niet louter mensen die regels en feiten doorgeven. Wij hebben getuigen nodig die verder kijken dan anderen, omdat hun blikveld zoveel breder is. Een getuige is iemand die allereerst zelf het leven leeft dat hij anderen wil doorgeven."

Het gezin
"De opvoeding in vrede en gerechtigheid vindt allereerst plaats in het gezin, want ouders zijn de eerste opvoeders. In het gezin leren kinderen de menselijke en christelijke waarden die hen in staat stellen om constructief en vreedzaam samen te leven. Zij leren er solidariteit tussen de generaties, regels te respecteren, te vergeven en anderen te verwelkomen.

We leven in een wereld waarin gezinnen en het leven zelf voortdurend bedreigd worden en niet zelden gefragmenteerd zijn. Arbeidsomstandigheden zijn vaak onverenigbaar met gezinstaken. Er zijn zorgen over de toekomst, over het hectische levensritme, over de noodzaak om regelmatig te verhuizen om het inkomen te garanderen, om maar te zwijgen van louter overleven.

Daardoor worden kinderen vaak beroofd van een van hun kostbaarste schatten: de aanwezigheid van hun ouders. Die maakt het mogelijk om het leven diepgaander te delen, levenservaringen en overtuigingen door te geven die alleen kunnen worden gedeeld door samen tijd door te brengen."

De politiek
"Elke educatieve situatie kan een plaats zijn van openheid voor het transcendente en voor anderen, een plaats van dialoog, samenhang en aandachtig luisteren, waar jonge mensen zich gewaardeerd voelen om hun persoonlijke vaardigheden en innerlijke rijkdom, en leren hun broeders en zusters te waarderen. Mogen jongeren de vreugde leren ervaren die voortkomt uit de dagelijkse uitoefening van de praktische naastenliefde en compassie met anderen, en uit de actieve deelname aan de opbouw van een meer humane en broederlijke samenleving.

Ik vraag de politieke leiders om gezinnen en onderwijsinstellingen concrete steun te geven in de uitoefening van hun recht en de plicht te onderwijzen. Het mag ouders nooit ontbreken aan steun bij hun taak. Laat niemand ooit de toegang tot onderwijs worden ontzegd, en laat gezinnen vrij zijn om de onderwijsstructuren te kiezen die zij het meest geschikt achten voor hun kinderen. Laat de leiders zich inzetten voor gezinshereniging van degenen die van elkaar gescheiden zijn door de noodzaak om hun ​​brood te verdienen. Laat ze jongeren een transparant voorbeeld geven van de politiek als een werkelijke dienst aan het welzijn van allen."

Waarheid en vrijheid
"Onderwijs houdt zich bezig met de integrale vorming van de persoon, met inbegrip van de morele en spirituele dimensie, gericht op de uiteindelijke bestemming en het welzijn van de samenleving waartoe hij behoort. Daarom is het allereerst noodzakelijk te weten wie de mens is en zijn menselijke natuur te kennen. De mens is een wezen dat in zijn hart verlangt naar de waarheid die in staat is de betekenis van het leven uit te leggen. De dankbare erkenning dat het leven een onschatbare gave is, leidt tot de ontdekking van de eigen diepe waardigheid en de onaantastbaarheid van elke persoon. Daarom is de eerste stap in de opvoeding het leren herkennen van de Schepper in de mens, en dus een diep respect voor elk menselijk wezen.

Alleen in relatie tot God komt de mens tot inzicht in de betekenis van de menselijke vrijheid. Het is de taak van de opvoeding mensen in authentieke vrijheid te vormen. Die bestaat niet uit de afwezigheid van dwang of suprematie van de vrije wil. Wanneer de mens zichzelf als uitgangspunt ziet, onafhankelijk van alles en iedereen om te kunnen doen wat hij wil, komt hij in tegenspraak met de waarheid over zijn eigen wezen en vervalt zijn vrijheid. De mens is een relationeel wezen, dat in relatie leeft met anderen en vooral met God. Authentieke vrijheid kan nooit los van God worden bereikt."

Het relativisme
"Vrijheid is kostbaar maar broos, zij kan verkeerd begrepen en misbruikt worden. Een bijzonder verraderlijk obstakel voor de opvoeding is de massieve aanwezigheid van het relativisme, dat niets erkent als definitief, en het zelf met zijn verlangens als het ultieme criterium beschouwt. De schijnbare vrijheid wordt echter een gevangenis voor ieder, want het scheidt mensen van elkaar, en sluit iedere persoon op in zijn of haar eigen zelf. Met een dergelijke relativistisch perspectief is ieder in feite veroordeeld tot twijfelen aan de goedheid van zijn of haar eigen bestaan.

Wil de mens vrij zijn, dan moet hij over de relativistische horizon heenstappen om de waarheid over zichzelf en over goed en kwaad te leren kennen. Diep in zijn geweten ontdekt hij een wet die hij moet gehoorzamen. De stem roept hem op lief te hebben en te doen wat goed is, het kwaad te vermijden en verantwoordelijkheid te nemen voor het goede dat hij doet en het kwaad dat hij begaat. Zo wordt de uitoefening van de vrijheid onlosmakelijk verbonden met de natuurlijke morele wet, die een universeel karakter heeft, de waardigheid van elke persoon uitdrukt en de basis vormt van de fundamentele menselijke rechten en plichten. Uiteindelijk vormt zij de basis voor de rechtvaardige en vreedzame samenleving."

"Beste jonge mensen, jullie zijn een kostbaar geschenk voor de samenleving. Geef niet toe aan moedeloosheid of aan valse oplossingen die vaak het gemakkelijkst lijken. Wees niet bang om je te verbinden, om hard te werken en offers te brengen. Wees niet bang paden te gaan die trouw en standvastigheid vragen, nederigheid en toewijding. Heb vertrouwen in je jeugd en zijn diepe verlangen naar geluk, waarheid, schoonheid en echte liefde!"

04 januari 2012