Onlangs schreven de directeur en de woordvoerder van de Stichting Kerk in Nood een ferm artikel over de christenen in Israël. Zij willen "eenzijdige artikelen over de situatie in Israël" corrigeren. Van harte sluit ik me bij deze bijdrage aan.

Ik wil hieraan nog enig commentaar toevoegen op het betoog 'Katholieken, steun Israël' van Tom Struick van Bemmelen in KN 25. De heer Van Bemmelen is voorzitter van Likoed Nederland en dus partijgenoot van de huidige Israëlische premier Netanyahu. Die partij is de belangrijkste stuwende kracht achter het beleid van bezetting en ontrechting dat Israël al vele jaren voert. En dat zich ernstig vergrijpt aan geldend internationaal recht, verwoord in verdragen, uitspraken van het Internationale Hof van Justitie en VN-resoluties. Ik maak hiervan melding omdat dit wangedrag van de staat Israël voor burgers, katholiek of niet, die recht en wet dienen en trouw zijn aan rechtmatig gezag, op zichzelf al een beletsel is om de staat Israël zonder meer te steunen.

Duidelijke taal
Aan de persoonlijke aanvallen die Van Bemmelen in zijn betoog doet op katholieke personen en organisaties, en ook op mensen die betrokken zijn bij het organiseren van een hulpvloot naar Gaza, ga ik voorbij. Ik concentreer mij hier op de kern van Van Bemmelens betoog en die is dat katholieken de staat Israël behoren te steunen omdat – zegt hij – de situatie van de christenen daar zoveel beter is dan elders in de regio. Dat onze geloofsgenoten het her en der buiten Israël zwaar te verduren hebben, is onbetwistbaar. Maar onbezorgd is het leven voor christenen in Israël allerminst. Het artikel van Joris van Voorst tot Voorst en Peter van Hoof van Kerk in Nood spreekt hierover duidelijke taal.

Bijzondere aandacht verdient hier ook het rapport Sanctity Denied, in 2004 uitgebracht door de Arab Association for Human Rights. Deze mensenrechtenorganisatie staat te goeder naam en faam bekend, en wordt dan ook niet alleen uit Nederland gesteund, maar ook door instellingen als het Human Rights Project Fund (dat gelieerd is aan het Britse ministerie van buitenlandse zaken), het Franse Comité Catholique contre le faim et pour le développement, de Ierse regering en het Amerikaanse Vredesinstituut.

Ontheiliging
Dit rapport onthult hoezeer opeenvolgende regeringen van Israël tekort zijn geschoten in het beschermen van de godsdienstige en culturele rechten van Arabisch-Palestijnse minderheden, christenen en moslims. In de ongeveer vierhonderd dorpen waaruit vanaf eind 1947 Palestijnen zijn verdreven of gevlucht, zijn tal van voor de godsdienst bestemde gebouwen ontheiligd. Het rapport toont aan dat de schendingen van godsdienstvrijheid voortvloeiden uit discriminatie jegens Arabische burgers. In veel gevallen zijn plaatsen voor de eredienst vrijwel ontoegankelijk gemaakt. Hierdoor zijn veel gebouwen in verval geraakt. Niet zelden is herstel zelfs onmogelijk gemaakt doordat het terrein tot gesloten gebied is verklaard. Ernstige grieven brengt het rapport ook uit tegen de ontheiliging van begraafplaatsen voor moslims, kerkhoven voor christengemeenschappen. Heel veel hiervan zijn verdwenen onder bebouwing voor allerlei doeleinden.

Niet rooskleurig
Zeker is het dat moslims veel vaker dan christenen zijn getroffen door zulk onheil. Verwonderlijk is dit niet: er zijn onder de Arabische inwoners van Israël immers veel meer moslims dan christenen. Maar bovendien zijn er goede redenen te veronderstellen dat de Israëlische autoriteiten soms jegens christenen matiging betrachten, uit vrees voor mogelijke kritiek uit (vooral) Amerika en Europa.

Hoe dan ook, de situatie van de christenen binnen Israël is bijna lange niet zo rooskleurig als de voorzitter van Likoed Nederland die voorstelt. En in de bezette gebieden? Hierover spreekt hij niet. Laat het hier en nu voldoende zijn te verwijzen naar het Kairos-document, in 2009 uitgebracht door de gezamenlijke Palestijnse christenen en door de katholieke patriarch van Jeruzalem mede ondertekend. Dat document benoemt de almaar voortdurende bezetting door Israël tot het grootste kwaad voor allen, christen of niet. Het doet een beroep op alle christenen in de wereld om door desinvestering en economische boycot de Israëlische regering te noodzaken aan de bezetting een eind te maken. Net zoals het eerder in Zuid-Afrika is gegaan.

Mr. A.A.M. van Agt is onder meer oud-premier van Nederland.
Het artikel van Tom Struick van Bemmelen is hier te lezen.
Het artikel van Joris van Voorst tot Voorst en Peter van Hoof is hier te lezen.