Iedere partij biedt elementen die passen bij christelijke politiek. Wij beperken ons hier tot de partijen die het christelijk geloof nog expliciet noemen als voornaamste inspiratiebron: CDA, CU en SGP. PvdA en GroenLinks hebben wortels in de christelijke politiek, maar neigen zeker in recente tijden naar een eenzijdig-seculiere politieke visie.

'Anti-rooms'
Het CDA, met sterke wortels in de KVP en met grote katholieke voormannen als Van Agt, Lubbers en Verhagen weet nog steeds 'het katholieke gevoel' te verwoorden, maar zijn standpunten en stemgedrag raken steeds verder af van de sociale leer van de Kerk. Het is lang geleden dat het CDA zich expliciet op geloof, Kerk of Bijbel beriep en juist katholieke vertegenwoordigers van het CDA lijken er soms een wedstrijd van te maken wie het meeste afstand van de Kerk kan nemen. Onder anderen Maxime Verhagen en Agnes van Ardenne hebben zich duidelijk 'anti-rooms' geuit.

Inhoud en praxis
Als katholieken die Rome nog wél serieus nemen daarop uitwijken naar CU of SGP, reageert het CDA door te wijzen op antikatholieke elementen in het protestantse geloof. Kamerlid Jos Hessels beweerde in 2006 dat een katholiek daarom niet kon stemmen op de CU. In Katholiek Nieuwsblad maakte Hans van den Heuvel onlangs een soortgelijk statement.

Wijzen op de nadelen van je concurrenten hoort bij campagnevoeren – dat is het punt niet. Het gaat bovenal om de inhoud en om de praxis, en dan wordt helaas zichtbaar dat het CDA zelden de nek uitsteekt voor de katholieke zaak. Bovendien komen ook in het nieuwe verkiezingsprogramma de christelijke beginselen amper tot uiting. Ook in de praktijk, in de opstelling in het parlement, is meestal weinig meer te merken van enige christelijke inspiratie.

Totaalpakket
CU en SGP laten in beginsel en praktijk nog wél hun christelijke identiteit zien. Toch hebben veel katholieken vragen rondom deze partijen. Beide hebben in hun grondslag immers de Drie Formulieren van Enigheid staan: protestantse belijdenissen waarin de H. Mis een 'vervloekte afgoderij' wordt genoemd. Bovendien is de 'nestgeur' in deze partijen protestants. En tot slot vragen veel katholieken zich af of ze wel volwaardig mogen meedoen in CU en SGP.

Voor katholieken, voor wie het sola scriptura immers onaanvaardbaar is, kan nooit alleen de tekst van de grondslag leidend zijn. Het gaat altijd om een weging van een totaalpakket: wat is de grondslag, wat zijn concrete stellingnames, hoe profileren vertegenwoordigers zich? Kijk je daarnaar, dan lijken beide partijen zich steeds meer op katholieken te richten. De CU heeft inmiddels actieve katholieke politici. En de SGP nam het enkele jaren geleden op voor de vrijheid van eredienst van de katholieke Kerk.

SGP
De SGP staat steeds positiever tegenover het katholicisme, maar is ook naar eigen zeggen nog steeds nadrukkelijk een gereformeerde partij. Van den Heuvel haalde al enkele voorbeelden van antipapisme in de SGP aan. Het helderste antipapisme staat in een uitwerking van de grondslag, geschreven in 2004: de partij meent dat de overheid valse godsdienst moet bestrijden.

Ter verheldering meldt de SGP: "Het gaat niet alleen om de strijd tegen de Rooms-katholieke Kerk, maar tegen alles wat zich tegen God en Zijn woord verheft." De SGP stelt dus nog altijd dat de overheid dient te strijden tegen de katholieke Kerk, die volgens deze partij een "valse godsdienst" is.

ChristenUnie
Hoe vertaalt bij de CU de grondslag zich concreet? Sociaal-maatschappelijk staat de partij dicht bij de katholieke leer. Zo staat een relatief kleine overheid centraal, die 'schild voor de zwakken' is, en de uitwerking van 'soevereiniteit in eigen kring' vertoont in de praktijk grote overeenkomsten met het katholieke subsidiariteitsbeginsel.

Het antipapisme uit de Formulieren is in de politieke stellingname volledig afwezig. De partij verdiept zich in het katholieke denken. Zo doet haar wetenschappelijk bureau studie naar de katholieke filosoof Charles Taylor, naar katholieke encyclieken en naar de sociale leer van de Kerk.

De KVP bestaat niet meer. Dé katholiek evenmin, als deze al ooit bestaan heeft. Wie als katholiek wil stemmen in overeenstemming met zijn geloof moet altijd water bij de wijn doen. Iedere katholiek stelt vanuit zijn geloof normen en spiegelt de politieke partijen daaraan. Voor sommigen valt de keuze dan op het CDA of de SGP. Wijzelf voelen ons thuis, en kunnen ook volwaardig participeren, in de ChristenUnie.

Arnout van Kempen di. en Remco van Mulligen waren respectievelijk voorzitter en secretaris van de landelijke werkgroep voor katholieken binnen de ChristenUnie. De werkgroep is inmiddels opgeheven na voltooiing van haar werkzaamheden.

Lees hier de opiniebijdrage van Hans van den Heuvel.