Het verhaal van Maarten 't Hart is tamelijk voorspelbaar en Chatelion Counet is daar eigenlijk al voldoende op ingegaan. Ik zou daar nog slechts aan willen toevoegen dat de geestverwanten van Maarten 't Hart, of men ze nu 'linkse kerk', 'mei '68'-revolutionairen of de 'ingedutte elite' wil noemen, natuurlijk zelf een enorme berg met boter op hun hoofden hebben. Zijn zij het niet geweest die decennialang gestreden hebben voor de legalisering van pedoseksualiteit?

Interessanter vind ik echter het verhaal van Chatelion Counet. Want daar waar Maarten 't Hart vooral een slapstick-achtig beeld van zichzelf neerzet dat nog het meeste weg heeft van de militante ex-roker, lijkt het verhaal van Chatelion Counet enigszins vergelijkbaar met een VVD'er die door de jaren heen qua standpunten geheel is opgeschoven naar de SP, maar toch lid blijft omdat ze bij de ledenbijeenkomsten van die gezellige big-bandparty's houden. Of zoals de KRO het in een slagzin vatte: "het gevoel; dát blijft".

Het is mij niet vreemd in de zin van dat ik dit sentiment niet ken, ik ben er mee opgegroeid. Het is mij echter wel altijd vreemd gebleven in die zin dat ik deze onmogelijke split ten diepste nooit begrepen heb. Want Chatelion Counet verwijt Maarten 't Hart een éénzijdige blik op de werkelijkheid, en daar heeft hij gelijk in, alleen ziet hij niet dat hij zelf in feite precies hetzelfde doet.

Het katholiek geloof is een holistisch geloof. Alles staat met elkaar in verband en uiteraard is er enige bandbreedte, maar men kan er niet eindeloos in shoppen naar eigen voorkeur. De scheiding die Chatelion Counet aanbrengt tussen de Kerk en het 'instituut' is daarom even oneigenlijk als een mens scheiden in lichaam óf geest. De opdeling van die ene werkelijkheidsvisie vindt zijn oorsprong, of toch in ieder geval z'n concretisering in de Reformatie, niet voor niets zijn haar kernbeginselen samengevat in een aantal 'sola's'. Het voorlopige eindpunt van deze ontwikkelingen vind men in deze tijd voornamelijk terug bij twee hoofdstromingen. De éne is uitgekomen bij het antwoord van Harry Kuitert. Zijn benadering is vooral die van het 'sola ratio', en hij trekt de ultieme consequentie die embryonaal al in de Reformatie besloten lag: Als God al zou bestaan, dan is dat voor ons mensen irrelevant. Want Hij communiceert niet met ons. Al het spreken over 'boven' komt van 'beneden'. Men zou kunnen zeggen dat mensen als Maarten 't Hart, maar ook bijvoorbeeld Joop den Uyl, uit deze richting voortkomen. Terzijde; dat sola ratio uiteindelijk ook zichzelf vakkundig de nek omdraait is wonderschoon geïllustreerd door de filosoof Ludwig Wittgenstein, maar dat voert te ver om hier op in te gaan.

De andere hoofdstroming kiest de oplossing van Karl Barth. Om het geloof in God te 'redden', plaatst Barth dit geheel in de metafysica, of anders, in de wereld van het 'geloof'. Daar is het veilig en onaantastbaar, maar het heeft ook geen directe relevantie meer voor de fysieke wereld waarin wij leven. Behalve dan op het puur individuele geloof. God zegt misschien dit tegen persoon A en iets volkomen tegengestelds aan persoon B, maar Hij spreekt niet tot ons allen, behalve dan misschien in volzinnen die dan weer voor velerlei individuele uitleggingen vatbaar zijn. Dit noemen we ook wel fidëisme, de vrucht van sola fide. Hoewel Chatelion Counet katholiek is, is dit in wezen ook waar zijn verhaal op neer komt.

Ik heb her en der gezien dat sommige katholieken de reactie van Patrick Chatelion Counet als bemoedigend hebben ervaren. Ik zie dat niet zo. Zijn verhaal ligt inhoudelijk oneindig veel dichterbij dat van Maarten 't Hart als bij het verhaal dat de Kerk ons voorhoudt. Of God nou niet tot ons spreekt, of dat het niet te achterhalen is of iets van God afkomstig is of niet, voor mij komt het op hetzelfde neer. Het is alleen maar buskruit voor een onvermijdelijke oorlog van allen tegen allen, want de consequentie is dat ook goed en kwaad niet bestaan, behalve dan als strikt persoonlijke voorkeur.

Een katholiek mag geloven dat God zich, dóór Zijn Kerk, actief met ons allen bemoeit. Hij heeft niet alleen een heilig boek gegeven, maar óók een 'boekuitlegclub' aan wie Hij de bijstand heeft gegeven om de juiste uitleg vast te kunnen leggen, zodat wij als Volk Gods niet steeds opnieuw het wiel uit te hoeven vinden. Deze uitleggingen, of liever gezegd de grenspalen van deze uitleggingen, de dogma's, zijn vaak betwijfeld, maar nog nooit weerlegd.

Mócht dat theoretisch ooit gebeuren, bijvoorbeeld wanneer men boven elke twijfel het llichaam van Jezus, of Maria zou vinden, dan zou ik niet kiezen voor de oplossing van Patrick Chatelion Counet en in de Kerk blijven uit een gevoel van weemoed of heimwee. Want haar verhaal is wáár of het is niet waar. Er is geen middenweg.