Bepaalde radio- en televisie-programma's maken zich hieraan regelmatig schuldig. Mariska Orbán, hoofdredactrice van het Katholiek Nieuwsblad, wijst vaak – bijvoorbeeld in haar boek Blond, brutaal en bidden - op de verwerpelijke wijze waarop christenen worden bejegend.

Christenen moeten zich weren tegen deze bespottingen. Wij moeten assertiever worden en de omroepen en hun redacties laten weten dat onbeschoftheden niet worden gewaardeerd. Het lijkt erop dat bij sommige omroepen geen zelfkritiek mogelijk is, omdat iedereen hetzelfde standpunt heeft. Er is sprake van geestelijke inteelt. Die moet worden doorbroken door scherp commentaar te leveren. Zelf ben ik verschillende malen met de pen ten strijde getrokken.

Illustratief is het televisie-programma De Wereld Draait Door (DWDD) van de VARA. Herhaaldelijk worden in dit programma christenen bespot en beledigd. Zo werden aan de hand van een filmpje rouwende geestelijken bij de begrafenis van de Russisch-orthodoxe patriarch Alexi II bespottelijk gemaakt. Verder werd in een andere uitzending een stukje gepresenteerd, waarin Sint Nicolaas in vol ornaat aan een persoon over een psychisch probleem vertelt. De suggestie was duidelijk dat Sinterklaas als pedofiele kindervriend wordt geportretteerd. Ook de paus werd herhaaldelijk op onbeschofte wijze bejegend.

Bij de redactie heb ik keer op keer bezwaar aangetekend en geïnformeerd naar de beweegredenen om dergelijke kwetsende en laatdunkende uitingen te doen. Zit er een protest achter, of is het een uiting van een perverse behoefte om te kwetsen?

In zijn antwoord stelt de redactie van DWDD dat het om een grapje zou gaan, dat af en toe wat scherper is dan anders. Soms kan iemand het grapje niet waarderen. Maar, aldus de eindredacteur, over smaak valt niet te twisten.

In een enkel geval heb ik mijn bezwaren ook voorgelegd aan de Verenigingsraad van de VARA. En in zijn respons stelt de Raad dat satire soms kan schuren en dat soms onderwerpen zodanig in beeld worden gebracht dat er kijkers zijn die dat niet kunnen waarderen. Alhoewel het volgens de VARA geenszins de bedoeling is om met de programma's mensen te kwetsen, kan het toch een enkele keer gebeuren dat een kijker persoonlijk wordt geraakt.

Een tweede voorbeeld is het radio-programma Goedemorgen Nederland van de KRO. Het zijn met name de bijdragen van columnist Henk Spaan die model kunnen staan voor onbeschoftheid. Zo heeft Spaan in de uitzending van 22 december 2011 opmerkingen gemaakt ten aanzien van priester Antoine Bodar. Kennelijk naar aanleiding van door de heer Bodar aangeboden verontschuldigingen voor het door priesters en geestelijken begaan sexueel misbruik van kinderen.

Spaan merkt op allergisch te zijn voor Bodar en is van oordeel dat Bodar op ziekelijke wijze van publieke aandacht geniet. Hij beschouwt Bodar als een viespeuk die zich met pervers genoegen wenst te geselen. Daarenboven krijgt Bisschop Eijk een veeg uit de pan, omdat de bisschop zijn excuses heeft aangeboden voor het feit dat hij in eerste instantie niet empathisch genoeg zou zijn geweest.

De redactie van Goedemorgen Nederland stelt naar aanleiding van mijn klachten dat columnisten een betrekkelijk grote vrijheid hebben in onderwerpkeuze, woordkeus en toon, maar dat de column op wettelijke regels en regels van het fatsoen is getoetst. Deze uitleg wordt onderschreven door de heer Koen Becking, Algemeen Directeur van de KRO.

Niet alleen de publieke omroep weet van wanten, ook de commerciële omroep kent zijn onbeschoftheden. In het programma Echt waar?! van Talpa, gepresenteerd door Jack Spijkerman, werd Sint Nicolaas oraal bevredigd door een man, althans dat werd gesuggereerd. Ook hiertegen heb ik bezwaar gemaakt. Deze vertoning van Spijkerman c.s. is van laag allooi, ordinair en draagt niets bij aan eventuele humor.

Ook deze programmamakers zijn van oordeel dat niet elke grap even goed en geslaagd is of in ieder geval niet door iedereen zal worden gewaardeerd, maar kwetsend zijn ze nooit bedoeld. Smaken verschillen, aldus de programmamakers.

Samenvattend is gebleken dat als respons op mijn bezwaren alle programmamakers hebben aangegeven satire te willen brengen en dat satire ten aanzien van christenen helaas soms kwetsend kan zijn. Deze uitleg is echter niet bevredigend, want er is geen enkel argument gegeven waarom satire in de vorm van onbeschoftheden moet worden geuit.

Bovendien ben ik er zeker van dat de programmamakers de moed niet hebben om op gelijke wijze moslims met satire te overladen. Men weet namelijk dat moslims met gewelddadige acties hun bezwaren zullen uiten, een reactie die van christenen niet hoeft te worden verwacht. De omroepen gedragen zich als de jongen die op het schoolplein het zwakkere jongetje pest en tegelijkertijd glimlacht naar de medeleerling met de grote mond en de losse handjes.

Mijns inziens horen mensen als Spaan tot het plebs van de huidige maatschappij, een groep die gekenmerkt wordt door het ontbreken van beschaving en intellectuele bagage. Hiertegen moeten we blijven strijden.

Raymond Meijer is lezer te Amsterdam.