De liturgie is de bevoorrechte plaats waar God tot de mens spreekt en hem tegelijkertijd woorden schenkt waarmee hij kan antwoorden. De gelovigen nemen in de liturgie deel aan het werk van God, aldus de paus.

Normaal ontstaat eerst de gedachte die vervolgens tot woord wordt. In de liturgie is het omgekeerd, aldus de paus. De gedurende eeuwen gevormde woorden gaan vooraf en veranderen en vernieuwen de bidder.

Het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) heeft laten zien waar de prioriteit ligt door inhoudelijk te beginnen met de liturgie. Het eerste resultaat van het concilie was de op 4 december 1963 geproclameerde constitutie ‘Sacrosanctum Concilium’.

Daarna is de indruk ontstaan alsof men met de liturgie was begonnen omdat het als het minst controversieel had geleken, herinnert de paus zich. Achteraf gezien is het de beste keuze gebleken nadruk te leggen op de “absolute prioriteit van God” te beginnen.

Als jonge theoloog heeft Joseph Ratzinger als adviseur van de Keulse kardinaal Josef Frings aan het concilie deelgenomen.

De gelovigen zijn geroepen aan het werk Gods deel te hebben. Het uit het oud-Grieks stammende woord liturgie betekent ‘dienst van het volk en voor het volk’. Daarmee is het “nieuwe volk van God” bedoeld, de door de dood en verrijzenis van Jezus Christus ontstane Kerk. “Daarom vallen in de liturgie werk van het volk en werk van God samen”, aldus Benedictus XVI. Om de liturgie “op juiste wijze” te vieren, dienen gelovigen gezamenlijk in een biddende houding God tegemoet te treden. (KN/KNA)