Die bestond in Antichrist uit terugkijken naar de zondeval en het onvervulde verlangen naar verlossing. Melancholia kijkt vooruit, naar de apocalyps. Net als de Openbaring van Johannes associeert Von Trier die met een bruiloft. Bij hem is dat geen volmaakte bruiloft (van het Lam), maar een totaal mislukte, met de depressie van bruid Justine als voornaamste oorzaak. Haar zus Claire bekijkt het leven veel zakelijker, haar man wetenschappelijker. Maar als het einde van de wereld nadert, blijkt de 'gezonde' zus daar nog de meeste moeite mee te hebben.

Opnieuw toont Von Trier genadeloos aan dat zowel emotie als ratio tot (zelf)destructie leiden als de hoop op verlossing ontbreekt. De zussen gaan tesamen ten onder als een verdwaalde planeet met de naam Melancholia de aarde opslokt. Zonder hoop is optimisme slechts een façade en betekent het einde van de wereld op zijn positiefst het einde aan het lijden.

Von Triers zwaarmoedige boodschap is net zo verontrustend en terecht als in Antichrist, al verbeeldt hij die nu meer schurend dan hamerend. Voor wie opnieuw een mokerslag verwacht, steekt Melancholia, zonder expliciete seks en gemartel, wat flets en saai af tegenover zijn voorganger. Wie Von Trier meer om zijn duistere humor en esthetiek waardeert, ziet dat het niet alleen met hemzelf, maar ook met zijn filmen beter gaat.

Film: Melancholia (2011), Denemarken, Zweden, Frankrijk en Duitsland, 136 min. Scenario & regie: Lars von Trier, met o.a.: Kirsten Dunst, Charlotte Gainsbourg en Kiefer Sutherland.