Le Moine

Le Moine Beeld: Benelux Film Distributors

Het verhaal van Le Moine is niet origineel. Bovendien is het niet de eerste verfilming van Matthew Lewis' roman The Monk uit 1796. Ontmaskeringen van hypocrisie vormen ook de basis van Shakespeares Measure for Measure, Hugo's Notre-Dame de Paris en menige exorcist-film. De wijze lessen zijn uitdrukkingen geworden. Wie staat, zie toe dat hij niet valt. Met de maat die je zelf gebruikt, wordt je gemeten. Hoogmoed komt voor de val. Hoe groter geest, hoe groter beest.


Toch spreekt het verhaal over de ondergang van de Spaanse kapucijn Ambrosio tot de verbeelding van de Duitse filmmaker Dominik Moll. Juist omdat het niet origineel is, maar universeel. De duivel wil elke mens tot zonde brengen en past zijn methodes aan op het individu. Daarvoor waarschuwen is voor ieder herkenbaar, al zijn zwakheden persoonlijk. Satan wekt bij de vrome prediker interesse voor het onbekende terrein van seksualiteit en zwarte magie.

Het plan van de duivel werkt beangstigend effectief. De worsteling van de monnik tussen ascese en perversie is minstens zo overtuigend. Moll gebruikt daarbij scherpe symboliek. Als een alter-Christus bidt de angstige Ambrosio in de tuin, draagt een doornenkroon en dorst in de woestijn, waar Jezus de verleiding wél weerstond. Moll benadrukt deze schrijnende tegenstelling tussen heiligheid en zondigheid met een indrukwekkende licht-donkerwerking. De opnames zouden niet misstaan naast een Caravaggio of Rembrandt.

Het is jammer dat Le Moine de indruk wekt in deze tijd van misbruikschandalen de clerus nog eens een veeg uit de pan te willen geven, net als de oorspronkelijke roman in de tijd van de Franse Revolutie. Maar wie zich de boodschap persoonlijk aantrekt, ziet een universeel kunstwerk dat op een originele manier verontrust en verwondert.

Film: Le Moine (2011), Spanje en Frankrijk, 101 min. Scenario: Matthew G. Lewis (roman), Dominik Moll en Anne-Louise Trividic, regie: Dominik Moll, met o.a.: Vincent Cassel, Déborah François en Geraldine Chaplin.

21 september 2011