Niet dat de katholieke commentator van Le Figaro waardering heeft voor de Mohammed-cartoons, "maar weerstand bieden aan de intimidaties van de politieke islam is een verplichting voor elke democraat die deze naam verdient".

Lachspiegel

Charlie Hebdo, het blad dat vorig jaar nog een bomaanslag op de redactie te verwerken kreeg, plaatste de cartoons naar aanleiding van de gewelddadige moslimprotesten tegen de film Innocence of Muslims. De makers daarvan zouden geïnspireerd zijn door de erudiete koptische priester Zakaria Botros, die met een invloedrijk televisieprogramma de moslims van het Midden-Oosten een lachspiegel voorhoudt omtrent hun eigen geloof. Dit zou al miljoenen moslims 'islamwijs' hebben gemaakt en – meestal in stilte – hebben doen overgaan tot het christendom.

Reële dialoog

Het is wel een heel andere benadering dan het Conciliedocument Nostra Aetate aanbeveelt. Maar is dat intussen niet ingehaald door de Regensburger rede (12 september 2006) van paus Benedictus XVI? Moeten we ons niet afvragen of Nostra Aetate ons wel in de juiste richting heeft gewezen, vraagt de bekende priester-blogger John Zuhlsdorf zich af. Was dat document wel geïnformeerd en 'islamwijs'? Stelde het de zaken niet veel te rooskleurig voor? En aanbidden we eigenlijk wel dezelfde God? Feit is dat pas sinds Regensburg – een rede die de paus koppig heeft doorgedrukt, tegen de wens van het hele Vaticaan in – er iets van een reële dialoog tussen Kerk en islam op gang is gekomen.

'Authentiek totalitarisme'

De reactie van Rioufol behelst een keuze, maar verraadt ook tweeslachtigheid. Hij heeft best begrip voor de boosheid van moslims en kan die zelfs delen "wanneer de paus of christenen belachelijk gemaakt worden, die veel vaker aan de beurt zijn bij het satirische weekblad". Maar ja, christenen mogen geen bommen gooien of anderen vermoorden om hun geloof (dat ze dat soms toch doen, doet niets af aan het bestaan van het verbod). De islam behelst echter een "authentiek totalitarisme", zoals bisschop Nazir-Ali het uitdrukt in zijn nieuwe boek Triple Jeopardy for the West: Aggressive Secularism, Radical Islamism and Multiculturalism. Sharia betekent zoiets als de 'weg tot het heil', aldus de anglicaanse prelaat. Vanwege deze 'heilsdwang' en gelegitimeerde intimidatie van anderen ziet hij in het islamisme de opvolger van het communisme. Als grootste bedreiger van de nationale veiligheid stelt het westerse democratieën voor een permanent dilemma. Als religie moet de islam immers dezelfde godsdienstvrijheid gegund worden, die het als maatschappelijke ideologie zal proberen op te heffen.

Ineffectieve protesten

"Er klopt iets niet", merkte filosoof Robert Spaemann deze zomer op in de Frankfurter Allgemeine. Het tumult rond Innocence of Muslims moest toen nog uitbreken. Theoretisch geeft het Duitse recht de gelovige burger bescherming tegen het belachelijk maken van wat hem heilig is. Er wordt echter alleen nog maar een belediging gestraft als die "de openbare orde in gevaar brengt". Dat betekent in de praktijk dat alleen de islam ervan profiteert. Die explodeert immers bij een vonk van zowel vermeende als reële belediging met de betrouwbaarheid van buskruit. Spaemann herinnert er ook aan dat toen in Londen de blasfemische film The Last Temptation of Christ werd gedraaid, het moslims waren die de bioscopen dwongen na drie dagen de voorstellingen te staken. Het was immers hun profeet 'Isa' die hier werd beledigd. "Dat christenen het bij ineffectieve protesten lieten, kon bij moslims slechts stille verachting oproepen. Want voor christenen is, zo concludeerden zij, kennelijk niets echt heilig", aldus Spaemann.

Zoveelste dilemma

Philip Jenkins voorspelde in Gods werelddeel al dat de islamisering van Europa blasfemiewetgeving hier onafwendbaar maakt. Moeten we daar als gelovigen blij mee zijn? Die wetgeving wordt ons immers afgedwongen door een vreemde cultuur. Het is het zoveelste dilemma waar de islam ons in brengt.