Die is - voor wie het nog niet weet - tot 31 oktober de secretaris-generaal van Justitie. Tegen hem lopen al jarenlang aantijgingen van seksueel misbruik van minderjarigen. De grotere media in Nederland zwegen tot voor kort nagenoeg over de kwestie, maar op internet zoemde die permanent rond. De aandacht concentreert zich op het beweerdelijk verkrachten door Demmink van Turkse jongens, die in Nederland later vruchteloos aangifte deden. Hun getuigenissen en die van betrokken onderzoeksambtenaren staan in video op internet. 

'Zelfbenoemde waakhond democratie'

Waarom hebben de grote media dan tot dusverre stilte over de zaak in acht genomen? Begin 2004 bedreigde toenmalig minister van Justitie Donner de hoofdredacteur van het NOS Journaal, Hans Laroes. Donner zou "alle media voor de rechter te slepen, die de topambtenaar nader identificeren", aldus Laroes. Nederlandse journalisten wisten dus waar ze zich aan te houden hadden. Wie zelfs maar de initialen of functie van de 'topambtenaar' durfde vermelden, kon rekenen op vervolging door het OM. Het was regelrechte intimidatie van de vrije pers. Niettemin mocht minister Donner daarop van de Nederlandse Vereniging van Journalisten op 3 mei de rede voor de Dag van de Persvrijheid houden. De excellentie pakte daar de lijn weer op. Hij klaagde over het vermeende misbruik door de pers van de Wet Openbaarheid Bestuur en vroeg zich af waarom de overheid "bewakingsmechanisme op bewakingsmechanisme" stapelt om fouten te voorkomen, terwijl de pers als "zelfbenoemde waakhond van de democratie" vrijelijk "te veel en te heftig" mag blaffen.

Nieuwe onthulling

Acht jaar later is Vrij Nederland kennelijk van de schrik bekomen, want deze week pakt het blad opeens uit met maar liefst twee Demmink-verhalen. Dat is best veel voor een oude scoop. Ook de omslag is eraan gewijd. Het toont een 'vertrouwelijk dossier' met een foto van Demmink, onder de kop 'Het Demminkcomplot'. Het eerste artikel (twee pagina's) gaat over de Amerikaanse bemoeienis met de zaak (zonder twijfel de reden dat ook Vrij Nederland de zaak nu oppakt). Strekking: de beschuldigingen tegen Demmink worden ondersteund door rechtse Amerikaanse politici, die in de arm zijn genomen door enigszins twijfelachtige pr-bedrijven en personen. Het is het vertrouwde rechts-is-slecht moralisme. Het maakt de draai op het einde van het artikel extra verrassend. Want wie alles overziet wat rondom Demmink heen hangt, aldus Vrij Nederland, "krijgt begrip voor de verontwaardiging en vertwijfeling van zijn tegenstanders". Het artikel sluit af met een citaat van de Amerikaanse consultant Robert Rubinstein dat er binnenkort een doorslaggevende nieuwe onthulling over Demmink komt.

Zeer pikant

Ook het grote omslagartikel (6 pagina's) verderop in het nummer probeert op twee tegenstrijdige paarden te wedden. Het maakt geen enkele melding van voorgaande publicaties elders over de zaak of over de activiteiten van Micha Kat, die de afgelopen jaren als geen ander de zaak voortdreef. Je voelt gewoon de angst van Vrij Nederland de journalistieke boot te missen, maar ook om een lelijke canard te scoren. "Een bont gezelschap van advocaten, journalisten, politici en oud-politiemensen is er veel aan gelegen om Demmink voor de eindstreep nog een stok tussen zijn benen te steken", stelt het artikel, dat spreekt over 'tegenstanders' en 'opponenten' van de secretaris-generaal. Door te suggereren dat er sprake zou kunnen zijn van een hoax of een zwartmaakcampagne, begint het artikel met voorbij te gaan aan de feiten die het – dat dan weer wel - even later zelf op tafel legt, naast de vele schimmigheden die het dossier inderdaad ook kent. Zo ging oud-rechercheur Klaas Langendoen - weliswaar in opdracht van de tegenpartij - naar Turkije om onderzoek naar de vermeende kinderverkrachtingen door Demmink te doen en keerde met rijke buit terug. Hij legde contacten met de slachtoffers die later aangifte deden. Een kwam zelfs naar Nederland om een verklaring af te leggen. Zeer pikant is Langendoens opmerking over Demminks aanwezigheid in Turkije toen hij daar de kinderverkrachtingen zou hebben gepleegd: "Ze (de rechercheurs) hebben Demmink gevraagd of hij in de jaren negentig in Turkije is geweest. Toen hij dat ontkende was de kous af. Ik heb nog tegen de zaaksofficier van justitie gezegd dat hij naar het reisbureau van de overheid moest gaan. Daar liggen die gegevens. 'Klaas, dat mag ik niet', zei hij."

Krankzinnig

Kwalijk is dat het artikel suggereert dat het de 'tegenstanders' van Demmink om diens homoseksualiteit te doen zou zijn. Schrijver dezes heeft het feit van Demminks homoseksualiteit nergens ooit anders vermeld gezien dan als zakelijke achtergrond bij diens handel en wandel. De suggestie is des te meer krankzinnig, omdat de zaak Demmink teruggaat op een primeur uit 2003 van de Gaykrant: in het Anne Frankplantsoen in Eindhoven zou Demmink zijn gesignaleerd tussen minderjarige schandknapen. Jammer genoeg, erkende hoofdredacteur Henk Krol achteraf, was die primeur journalistiek niet afdoende dichtgetimmerd. Hij moest beloven er verder niets meer over te zeggen. Maar er is geen sprake van dat Krol toegeeft er volledig naast te hebben gezeten.

Uitzinnig complotdenken

Oud-minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin bundelt de irrelevantheden en dwaalsporen van het dossier Demmink in één commentaar. "Het meest opvallende gegeven is", aldus de oud-excellentie, "dat in de periode waarop de gegevens betrekking hebben, Demmink in het geheel niet in Turkije is geweest." Dat wordt steeds weer gezegd, maar klopt dus niet: het onderzoek heeft slechts niet kunnen vaststellen dat hij er wél was. Daarentegen vond de tegenpartij aanwijzingen dat Demmink destijds minstens negenmaal in Turkije is geweest. Ook Hirsch Ballin suggereert weer dat bij de Amerikanen en anderen homohaat of conservatieve obsessies in het spel zouden zijn. "Het past natuurlijk in het type discours dat deze congresleden voeren over Europa. In de Verenigde Staten worden de zaken soms hard gespeeld." Is het 'natuurlijk' zo, dat conservatieve congresleden vanuit Amerika officiële brieven aan het Europees parlement en de Turkse president schrijven, zodra ze kans zien zonder reden een onbekende homo in Nederland de voet dwars te zetten? Wie dergelijke nonsens leest, vraagt zich af of er niet veel meer uitzinnig complotdenken nodig is om Demmink te ontlasten, dan om hem te beschuldigen.

Kern van schandaal

Net als in het eerste artikel stapt het tweede op het einde van de quasi-objectiviteit af. "Wat mij het meest heeft gestoord", haalt het oud-rechercheur Klaas Langendoen aan, "is dat als jij twee anonieme meldingen tegen je krijgt van bezit van kinderporno op je computer, dan staat morgenochtend om zes uur de politie bij je voor de deur. Dan ben je verdachte en staat je leven op zijn kop. Bij Demmink niet. Naar hem is nooit fatsoenlijk onderzoek gedaan." Dat is de kern van het schandaal, die welbeschouwd los staat van Demminks schuld. Leuk dat Vrij Nederland daar nu ook achter is.

Update (1-10-2012); Na Vrij Nederland durft nu ook GeenStijl kleur te bekennen. "Rond deze zaak hangt een paddestoelwolk van het kaliber Hiroshima". Wie volgt?