Amnestie voor oude dopingzondaars

Pat McQuaid (rechts) in gesprek met Johan Bruyneel tijdens de Ronde van Californië in 2006. Pat McQuaid (rechts) in gesprek met Johan Bruyneel tijdens de Ronde van Californië in 2006. Wikipedia
Pat McQuaid, de Ierse voorzitter van de internationale wielerunie (UCI) presenteert morgen een plannetje op het jaarlijkse congres van de UCI.
Hij wil amnestie verlenen aan oude dopingzondaars. Een "generaal pardon".

Zondaars, vergeving. Daar voelen we ons als Katholiek Nieuwsblad wel bij thuis. Dan komen we op het terrein van de theologie. Die leert ons echter ook dat, om iets te kunnen vergeven, eerst de zonde en de schuld vastgesteld moeten worden. Helaas, daar schort het bij doping nogal eens aan.

Zwangerschapstest

Zo heb je voor het vaststellen van doping wetenschappelijk onderzoek nodig. Expert Klaas Faber liet in Katholiek Nieuwsblad zien dat er met dopinglaboratoria het nodige mis is. Een leek denkt dat een dopingcontrole vergelijkbaar is met een lakmoesproef of een zwangerschapstest: je krijgt een eenduidige uitslag. Maar dat is niet zo. Het gaat om de beoordeling van complexe statistische uitslagen op basis van criteria, die zelf ook weer voor discussie vatbaar zijn. Dan zijn er ook nog tal van genees- en voedingsmiddelen die het beeld vertroebelen. Die kunnen iemand geheel ten onrechte een dopingzondaar laten schijnen. Laboratoriumpersoneel beschikt zelden over het vereiste denkniveau om dit goed te beoordelen, aldus Faber. Het resultaat is echter wel dat menig sporter ten onrechte als valsspeler gestigmatiseerd wordt.

Guldenberg

Om precies dezelfde reden leent doping zich prima voor valse aantijgingen. Omdat de beoordeling zo complex is, heb je alle speelruimte om uit een dopingproef te halen wat je hebben wil. Het echtpaar Van Hoek uit Vught werd zo het slachtoffer van de grootste paardenfokkersvereniging ter wereld, onze eigen en prestigieuze Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN). Volgens het KWPN was bij de tophengst Guldenberg doping gebruikt. Die beschuldiging is al lang weerlegd, maar geholpen door twijfelachtige advocaten en wetenschappers houdt het KWPN die aantijging vol tot op de dag van vandaag. De hierdoor geruineerde Van Hoeks vechten al sinds 1991 om eerherstel. We schreven er menig artikel over.

Fair play

Misschien spelen al deze overwegingen een rol bij de amnestie die Pat McQuaid morgen op het UCI-congres wil voorstellen. 'We zouden daar goed aan doen", zegt hij zonder dit nader toe te lichten. Welke dopingzondaars hij wil vrijspreken, maakte hij nog niet bekend. 'Maar het zou goed zijn voor de wielersport als we het verleden konden afsluiten.'

Nu wordt amnestie soms aan een welomschreven groep wetsovertreders verleend, nadat daar een politiek besluit voor genomen is. In de sport is dat nooit gebeurd. De vraag is nu of de UCI zo'n besluit wel zelfstandig kan nemen. En zo ja, op wat voor gronden en wat voor termijn? Hoe zullen de wereldantidopingorganisatie (WADA) en het IOC daarop reageren en de internationale zusterorganisaties? Hoe de sportorganisaties en de atleten die onder de jurisdictie van de zusterorganisaties vallen? En waarom wil de UCI juist nu amnestie? Zou die wel een positieve uitwerking hebben op de dopingbestrijding en zou daarmee fair play in de wielersport bevorderd worden?

Eigen fouten

Opvallend is dat Mc Quaid zijn voorstel bekend gemaakt heeft vlak voordat de antidopingorganisatie Usada aan de UCI een vermoedelijk vernietigend rapport zal uitbrengen over de dopingkwesties bij Lance Armstrong, winnaar van de Tour de France van 1999 tot en met 2005. Het is niet denkbeeldig dat de UCI bij een algehele amnestie ook de eigen bestuursfouten wil uitwissen. 'Vergeeft opdat gij vergeven zult worden'?

Don Quichot

In de Volkskrant van 15 september juicht oud-renner Marc Lotz, zelf gestraft vanwege dopinggebruik, het plan toe. "Al is het maar omdat de ware gebeurtenissen in de jaren negentig publiek geheim zijn." Publiek geheim? Het grote publiek heeft de indruk dat dopinggebruik in de jaren negentig algemeen gebruik was. Wie zich daar nog tegen verzet, is een Don Quichot. Zeker, zo denkt men, nu weldra vast zal komen staan dat ook Armstrong voortdurend doping gebruikt heeft.

Dat alles staat echter nog te bezien. Intussen beweert de UCI goed bezig te zijn met dopingbestrijding en eerlijke wedstrijden te bevorderen waarbij de gezondheid van de renners niet op het spel wordt gezet. Het mag gezegd zijn: de UCI vervult momenteel een voortrekkersrol. Maar ook mag gezegd worden dat dit bepaald niet altijd het geval is geweest.

20 september 2012