Geschenk der waarheid
- 9-1-2008 12:00:00 00:000 uur
Augustinus is de Kerkvader die het grootste aantal werken heeft nagelaten. Vandaag aandacht voor zijn leven, dat zich goed laat reconstrueren uit zijn geschriften, vooral uit zijn Confessiones, dat zijn beroemdste werk is en geschreven werd tot lof van God. Hij werd geboren in Thagaste (Numidië), als zoon van de heiden Patricius en de christin Monica. Deze heilige vrouw voedt hem op in het christelijke geloof. Later zegt Augustinus dat hij altijd van Jezus heeft gehouden, maar zich meer en meer verwijderde van geloof en kerkelijke praktijk.
Augustinus studeert grammatica in zijn geboortestad en retorica in Carthago en leert het Latijn perfect beheersen. In Carthago leest hij Hortensius van Cicero, dat aan het begin van zijn bekering staat en in hem een heftige liefde voor de wijsheid wekt. Hij heeft de overtuiging dat zonder Jezus de waarheid nooit gevonden kan worden en begint de Schrift te lezen. Het wordt een teleurstelling. Hij vindt de Latijnse vertaalstijl onvoldoende en ook inhoudelijk bevredigt de Schrift hem weinig. De verhevenheid der filosofie vindt hij niet, dus ook geen schittering van het zoeken naar waarheid. Toch wil Augustinus niet zonder God leven, en hij zoekt naar een religie in overeenstemming met zijn verlangen naar waarheid en het nabij komen van Jezus. Zo raakt hij verstrikt in de leer van de manicheërs. Zij presenteren zich als christenen en beloven een rationele religie. Zij verdelen de wereld in twee principes, goed en kwaad, en verklaren zo heel de complexiteit der menselijke geschiedenis. Overtuigd van de synthese tussen rationaliteit, zoeken naar waarheid, en liefde tot Christus, wordt Augustinus manicheër.
Op twintigjarige leeftijd onderwijst Augustinus grammatica in zijn geboortestad. Dan gaat hij naar Carthago en wordt daar een gevierd leermeester in de retorica. Hij begint zich te verwijderen van de manicheërs. Vooral op intellectueel gebied stellen zij hem teleur, en hij trekt naar Rome en dan naar Milaan. Om zijn retorische bagage te verdiepen luistert Augustinus in Milaan regelmatig naar de wondermooie preken van bisschop Ambrosius. Niet alleen wordt de Africaanse retor gefascineerd door de retoriek, maar het is vooral de inhoud die steeds meer zijn hart raakt. Het grote probleem van het Oude Testament – het ontbreken van retorische schoonheid en filosofische grootheid – is in de preken van Ambrosius door typologische uitleg tot oplossing gebracht. Augustinus begrijpt dat het hele Oude Testament een weg naar Jezus is. Zo vindt hij de sleutel om de schoonheid en filosofische diepte van het Oude Testament te verstaan en begrijpt hij de eenheid van het Christusmysterie in de geschiedenis en de synthese tussen filosofie, rationaliteit en geloof in de Logos, in Christus, het eeuwige Woord dat vlees is geworden.
Snel komt Augustinus tot het besef dat de door de Milanese bisschop gepraktiseerde allegorische lezing van de Schrift en de neoplatonische filosofie, het hem mogelijk maakt de intellectuele problemen op te lossen die hem in zijn jonge jaren onoverkomelijk leken. De Africaan wordt, 32 jaar oud, gedoopt door Ambrosius, tijdens de paasnacht van 387 in de kathedraal van Milaan.
Na zijn doop gaat Augustinus naar Africa terug om daar een monastiek leven in dienst van God te leiden. Hij gaat wonen in Hippo. Ondanks zijn bezwaren wordt hij daar in 391 tot presbyter gewijd en begint met enkele metgezellen het monastieke leven. Hij wil alleen in dienst van de waarheid leven en voelt zich niet geroepen tot de pastoraal. Dan begrijpt hij dat het Gods roeping is herder te zijn en zo het geschenk der waarheid aan anderen aan te bieden. Vier jaar later volgt zijn bisschopswijding in Hippo. Augustinus blijft zich verdiepen in de Schrift en de teksten van de christelijke traditie. Tegelijkertijd is hij een voorbeeldig bisschop met een onvermoeibare pastorale inzet: hij preekt, steunt armen en wezen en zorgt voor vorming van de clerus en organisatie van de kloosters. De voormalige klassieke retor wordt een van de belangrijkste exponenten van het christendom van zijn tijd. Hij staat pal tegen de hardnekkige en tweespalt veroorzakende ketterijen van het manicheïsme, het donatisme en het pelagianisme.
Over zijn werk, boodschap en innerlijk leven spreken we een volgende keer.
Samenvatting Sef Adams
Tags: Geschenk,der,waarheid
|
|
|
.jpg&Width=30)
.jpg&Width=30)
.jpg&Width=30)
.jpg&Width=30)
