“Eerst overlijden, dan pas donor”

"Dit voorstel zal de angst voor het donorschap vergroten." (Foto: sxc.hu)

KN - 4-3-2010 11:04 uur

Er bestaat een grote kans dat je als donorgeregistreerde al vóór je dood leeggehaald wordt. Althans, dat is wat veel mensen geloven nadat de Telegraaf (en daarna vele andere media) berichtte over het voorstel van twee onderzoekers van het Erasmus MC te Rotterdam. Eerder deze week publiceerde Medisch Contact, het medium voor artsen, een artikel van klinisch ethicus en hoofdonderzoeker E.J.O. Kompanje en artsonderzoeker Y.J. de Groot. Daarin doen zij het controversiële voorstel dat een nier bij een donorgeregistreerde patiënt al uitgenomen zou moeten worden zodra besloten is de behandeling van de patiënt stop te zetten. De patiënt leeft op dat moment nog, maar volgens de artsen treedt de dood dan meestal binnen enkele uren in.

De twee onderzoekers denken dat er zo ‘meer en betere' nieren voor transplantatie ter beschikking komen, omdat in de praktijk blijkt dat de nieren van overleden donors in veel gevallen niet van optimale kwaliteit of zelfs onbruikbaar zijn omdat het tijdsframe waarbinnen donatie haalbaar is, verliep.
Dat hun voorstel niet door iedereen gewaardeerd zal worden, beseffen beide artsen, maar het is volgens hen dé oplossing voor het grote tekort aan donororganen. ,,Intuïtief zullen velen het afwijzen. Er zijn belangrijke nadelen te noemen, zoals de aanwezige kans dat een patiënt na het staken van de behandeling (en dus de uitname van een nier) niet snel overlijdt en door het ontbreken van de nieren pijn en ongemak zal ervaren. Maar er zijn ook niet te negeren voordelen. Een donor zal in alle rust kunnen sterven, iets waar de naasten van de patiënt veel baat bij hebben.”

Strippen

Het voorstel van Kompanje en De Groot, deed veel stof opwaaien. Verschillende kranten namen het bericht uit de Telegraaf over, waarin gesproken werd over ‘strippen' en ‘het leegroven van lichamen'. Dat wat de onderzoekers tussen neus en lippen in hun artikel vermeldden, gebeurde: het wantrouwen van de samenleving omtrent donatie nam toe. Op verschillende internetfora gaven mensen aan hun donorlidmaatschap op te zeggen.

Schadelijk idee

De Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG), de organisatie van een voor artsen in Nederland, vindt de hele discussie schadelijk voor het vertrouwen in de artsenpraktijk en zij veegt het voorstel van de twee Rotterdamse artsen dan ook radicaal van tafel. ,,De patiënt moet dood zijn voor er organen verwijderd worden, het kan onmogelijk zo zijn dat dat voor de dood al zou gebeuren. De twee artsen uit Rotterdam zijn geen behandelend artsen, maar een basisartsonderzoeker en een klinisch ethicus."
De KNMG verwacht dat de discussie over het voorstel van de twee artsen zeker gevoerd zal gaan worden, maar zelf distantieert zij zich daarvan. ,,De artsenfederatie zal er niet aan mee gaan werken, de hele discussie moet wat ons betreft niet gevoerd worden.”

De mens als subject

Ook Ruth Seldenrijk van de NPV (Nederlandse Patiënten Vereniging) is niet zo gelukkig met het artikel in Medisch Contact en denkt dat het de angst voor donorschap zal vergroten. ,,Het voorstel past precies in de cultuur waarin steeds weer ideeën worden gelanceerd om een stukje waardig leven moeilijker te maken. Als je de mens vanuit een evolutionistisch wereldbeeld bekijkt, zijn wij vooral een object. Benader je een patiënt zó, dan kom je al snel uit op het materialisme, het hedonisme en het bruikbare van de mens. Wij geloven echter dat de mens ook een subject is, iemand die je waardig moet behandelen.”

Seldenrijk verwerpt het voorstel, net als de KNMG, resoluut. ,,Het is natuurlijk een heel ander verhaal als mensen gedurende hun leven zelf bereid zijn een orgaan af te staan aan familie of vrienden. Het is een veel zaliger idee om de vrijwillige donaties van levenden meer te steunen." Seldenrijk benadrukt dat de kans groot is dat het artikel negatief zal vallen. "Pas op dat er niet minder orgaandonors komen!"

Vier weken GRATIS KN lezen? Neem snel de proef op de som >>

Tags: Medische ethiek, Orgaandonatie, Donor, Nier, NPV, KNMG

Reacties
Geachte Kees Hooreman, dat u positief tegenover doneren van organen staat is vanzelfsprekend uw goed recht. Ik denk alleen dat uw zinnetje wat u aan uw toestemming wilt toevoegen eerder als een wassen neus zal dienen, dan dat het een oplossing biedt voor het in o.m. dit artikel gesignaleerde probleem, namelijk dat er organen worden of kunnen worden weggehaald, terwijl de persoon in kwestie nog niet is overleden! Hebben we het in dit geval al eens gehad over respect voor het leven, juist ook voor de mens in zijn laatste uren? Arnold Blondel \| 10-3-2010 \|

Ik sta bést wel positief tegenover orgaan donatie om andere levens te redden, maar teken -uit veiligheidsoverwegingen- pas ná mijn dood. Kees Hooreman \| 9-3-2010 \|

Je houdt bij dit soort van proefballonnetjes die te pas en te onpas overgoten met het "wetenschappelijk getinte sausje" worden opgelaten toch je hart vast! Nog even en er komen geluiden uit diezelfde hoek om mensen moreel nog verder te belasten dan ze al zijn. Steeds meer gaan we ons dan als mens overbodig voelen, omdat we bijvorbeeld ziek zijn, gehandicapt, of ouder worden en wat moeilijker ter been! Ik heb in dat hele medische, wetenschappelijke circus aan de universiteiten en medische belangenvertegenwoordigers zoals bijvoorbeeld de KNMG totaal geen vertrouwen, juist omdat de KNMG weer reageert zoals wordt gereageerd! Meestal is er dan wel iets meer aan de hand. Vooropgesteld, nu moet je het van de telegraaf verslaggeving niet echt hebben, maar ze hebben wel mijn eigen opvattingen dienaangaand gewild of ongewild bevestigd. Dat betekent dat ik dus ook geen organen doneer! Arnold Blondel \| 9-3-2010 \|

P.G.M., U heeft perfect gelijk. Dat is dan ook de reden dat nieamdn van ons gezin donor is. P.J.T. Derks \| 5-3-2010 \|

Elke donatie van hart en lever etc. vindt plaats als de patiënt weliswaar hersendood is verklaart, maar terwijl diens hart nog slaat en de beademing voortgezet wordt. Dit gebeurt ook nu. Om de organen te conserveren. Feitelijk ben je in die toestand nog niet dood. Ook nu wordt min of meer bij leven de patiënt van organen ontdaan. Daar mogen donoren over nadenken. De RK Kerk in Nederland geeft hierover geen adviezen, helaas. Donorschap is zeer goed, maar er zijn ook hersendoden die opnieuw wakker worden. Dat kan niet, als hun lever al uitgenomen is. In feite word je min of meer vermoord bij vele vormen van moderne donatie. Deze artsen gaan gewoon een stapje verder. P.G.M. \| 5-3-2010 \|

Dit artikel is illustratief waarom verplegend personeel in een ziekenhuis doorgaans GEEN donor is. Zij weten immers wat er speelt! Kees Hooreman \| 5-3-2010 \|

Alleen al het idee dat ze bij niet overleden patienten organen willen weg halen is ronduit walgelijk. Je weet niet in hoeverre bijna overleden patienten nog dingen ervaren. Ik ben zelf 2 keer slachtoffer geworden van zeer onzorgvuldig handelen in ziekenhuizen. Mijn ervaring is dat artsen niet goed luisteren naar hun patient. Met de ervaring die ik heb, hoef ik geen donororgaan en ik geef ook geen organen. w dalmulder \| 5-3-2010 \|