Mgr. Eijk: ‘Er zijn geen verborgen miljoenen’

Men kan nu wel doorgaan met te mopperen op de aartsbisschop, maar die heeft zichzelf en de rechtssituatie waarin hij moet opereren ook niet gemaakt. Mijn dierbaren leden onder de kardinalen De Jong en Simonis, anderen leden onder kardinaal Alfrink. Altijd lijden er mensen onder een bepaald regiem. Moet men daarom concluderen dat er iets niet deugt aan de kerkvorsten? Nee, het is de bestuursstructuur, en de simpele logica ervan, die telkens weer een zelfde soort mensen plus handelen van de macht voortbrengt. Niet de mens, maar het systeem moet men dus aanpakken! M.i. geldt bovendien voor de kerk: waar er twee vechten, daar hebben er twee schuld. Polarisatie wordt als iets negatiefs gezien, omdat het een stellingenoorlog betreft, door waarheidsclaims en machtsaanspraken telkens weer uitgelokt. Die claims en aanspraken horen echter in de van oorsprong apostolische Jezusbeweging niet thuis; ze zijn de kerk binnengesmokkeld toen macht een rol ging spelen boven getuigenis van bevlogenheid en inzicht. De geloofsvrijheid werd daaraan opgeofferd. Toch, waarheidsvinding kan alleen waar vrijheid van waarnemen, overwegen, denken en spreken in voorlopigheid de norm is en blijft. In een kerk gebaseerd op een onaantastbare Openbaring plus interpretatie daarvan kan echter geen sprake meer zijn van voortdurende waarheidsvinding, dialoog enz. Polarisatie en eeuwige strijd zijn daarom juist het noodlot dat voortkomt uit de dominante en absolutistische rk. theologie, de kerkstructuur en het kerkrecht. Er is dus nog steeds geen goede modus gevonden om de kerk zo in te richten dat de geestelijke of spirituele ruimte die Jezus voorstond ook echt blijvend gestalte kan krijgen. In het huis des vaders zijn blijkbaar maar moeilijk vele woningen te realiseren met de huidige regelgeving (Codex en Instructies) en leiderschapsfilosofie. Dát tekort (en niet de mensen die erdoor op bestuursposten worden geplaatst) zou men dus moeten aanklagen: de culturele en theologisch/spirituele inteelt (coöptatie); de rabiate kruistocht tegen de moderniteit die door de kerktop wordt gevoerd, en die democratisering van bestuur enz. al ruim 200 jaar verhindert, en daardoor ons collectief doordringen tot wat psychologisch-spiritueel van allerhoogste belang is, in de weg blijft staan: de mystieke weg die wij allen (t.b.v. ons ware geluk en heelwording) zouden moeten gaan naar godservaring – God in ons - via herontdekking van ons ware, meest onthechte zelf. Men houdt het in de ambtskerk liever veilig bij magie en het cultisch priesterschap, en daarmee de mens van zichzelf én God vervreemd, omdat anders blijkbaar de knecht er met het tafelzilver vandoor gaat. (Voltaire) In vergelijking met oude heidense religies is dat nu juist niets nieuws: men houdt mensen in bedwang met vrees voor onbewijsbare entiteiten buiten hen zelf, i.p.v. dat men ze vrij maakt en een goed kompas aanbiedt! Naar mijn stellige overtuiging ging het Jezus, Abraham, Job, de woestijnvaders dus om wat anders dan de huidige rk kerk te bieden heeft, namelijk om God die alles in allen zou moeten en willen worden m.b.v. onze medewerking. Dat je om dát over het voetlicht te krijgen ervaringsdeskundigen, spirituele uitblinkers/voorbeelden, heiligen nodig hebt en niet louter ambtenaren of zetbazen aan de leiding, lijkt me evident, ook al heb je die laatste mensen wel degelijk nodig om eventuele materiële belangen goed te behartigen. Het wordt daarom tijd dat de hele kerkstructuur in vrijheid grondig en objectief wordt doorgelicht, en al díe aspecten worden aangeklaagd, die de spirituele roeping van de kerk - welke pas zichtbaar kan worden als de absurde waarheidsclaims en machtsaanspraken van het leergezag effectief zouden worden losgelaten in ruil voor vrijheid en dialoog - in de weg staan. De kerk van Jezus heeft vrijheid nodig, opdat de Geest van liefde weer kan spreken! Mgr. Eijk behoort slechts tot de ‘vierde macht’, welke mag uitvoeren en bewaken wat op andere niveaus is bedacht. Tegen hem aanschoppen, heeft geen enkele zin of positief effect. Het systeem bepaalt zijn handelingsruimte; ‘s mans angsten de invulling die hij daaraan geeft. Dát systeem moet men dus aanpakken!

@ Antoinette, Ik hoop dat de aartbisschop ook meelijdt met mensen die door zijn handelen lijden. Zo stuurde hij, zonder overleg met de toenmalige grootkanselier kardinaal Simonis van de toenmalige KTU, twee docenten die zeer loyaal waren / zijn. Van en weet ik dat hij erg lijdt onder dit vooral.

Als gelovigen hebben we allen deel aan het Lichaam van Christus. Wij allen lijden..... Ik wenste dat de aartsbischop wat weerbaarder is. Niet in de zin zomaar beslisingen nemen uit hoofde als 'ik moet toch de knoop doorhakken', alswel dat hj meer vertrouwen mag hebben in mensen. Dat hij zich laat zien, adviseren, ontmoeten door anderen. De indruk bestaat dat de aartsbisschop wanneer hij geen sociale en emotionele controle heeft over de situatie, hij liever terugtrekt in zijn eigen wereldje..... Ten aanzien van de 'verborgen miljoenen'...... Was het niet zo dat zelfs de staf van het Arienskonvikt geen toegang was verschaft voor inzage in de de financiele boeken met betrekking tot de priesteropleiding. Dat is toch een teken.

We hebben niet veel aan een bisschop die lijdt (want dat overkomt allemaal), maar aan een bisschop die zijn medewerkers, collega bisschoppen, priesters en andere gelovigen serieus neemt; hen betrekt bij moeilijke beslissingen, met hen in dialoog blijft treden. Het gebeurt vaak dat de aartsbisschop zich op het laatste moment afspraken laat schieten wanneer hij zich 'onveilig' voelt. Een tijdje terug gebeurde dat met vertegenwoordigers van de FKT. En afgelopen vrijdag bij de Faculteitsdag.

De situatie doet me sterk denken aan de tijd van Mgr. Gijsen. Die heeft ook heel wat negatieve critiek naar zijn hoofd gekregen, vooral ook vanuit zijn directe omgeving. Mgr. Gijsen heeft in die tijd heel veel te lijden gehad voor het Lichaam van Christus, de H. Kerk. Ik wens Mgr. Eyck veel sterkte en Gods zegen bij het nemen van moeilijke, maar noodzakelijke beslissingen. Laat ons voor hem bidden!

De verdenking van een geheime agenda lijkt me maar voor één aspect van de zaak gerechtvaardigd: het denken en omgaan van Mgr. Eijk met overleg, inspraak. De aartsbisschop heeft er een broertje aan dood – zo blijkt al jaren uit heel zijn gedrag en lichaamstaal - en volgt hier samen met zijn staf (spontaan?) een autoritaire richting of machtspolitiek, die zeer effectief is wanneer ze minstens een generatie wordt volgehouden: zwijgen, geslotenheid naar “beneden”, en openheid naar “boven”. Daarvoor heeft hij o.a. reeds het hulpwerkwoord “willen” zeer prudent én effectief vervangen door “kunnen”. (Als iemand iets niet wil, dan zijn de meeste mensen geneigd om door te vragen; wanneer iemand zegt dat hij iets niet kan, dan laten mensen de moed om door te vragen meestal snel varen. Krijg je een tijd lang steeds weer te horen dat men geen nadere toelichting enz. kan geven, dan zwijgen de meeste mensen vrijwel voorgoed.) En dát het werkt, weten we uit onze opvoeding, maar zien we ook reeds aan het feit dat de moderne media weinig tot niet meer geïnteresseerd zijn in de mening van de huidige aartsbisschop c.s. We zien het effect van schijnbaar louter prudent zwijgen ook in bovenstaand artikel optreden. De KN-journalist stelt daar: “Hij (Mgr. Eijk) zegt niet in te kunnen gaan op de vraag waarom het kapittel en de priesterraad niet bij de besluitvorming zijn betrokken.” De aldus afgedwongen eerbied doet de journalist dan ook meteen afzien van zijn taak om de macht namens de lezer of het volk te controleren; hij zwijgt. Elke gewiekste bestuurder komt hiermee weg - zo is ook in het bedrijfsleven dagelijks zichtbaar voor wie zijn ogen en oren open houdt - als hij maar volhoudt. Een bestuurder die geen verantwoording wil afleggen, heeft echter altijd wat te verbergen: zijn machts- of beleidsstrategie. Hij speelt poker m.h.o. op bepaald gewin: macht, winst! Wie het kerkelijk wetboek enigszins kent, weet ook dat daar uitgegaan wordt van een oud adagium van Ignatius van Antiochië (A.D. 107 ):‘waar de bisschop is, daar is de kerk.’ Zo zijn de statuten van zowel kapittel als priesterraad afhankelijk van de goedkeuring door de residerend bisschop, en is er geen verplichting om zaken van zijn voorganger klakkeloos over te nemen. Een bisschop die in zekere mate als alleenheerser wenst te regeren, krijgt daarvoor vanuit de kerkregels dus alle ruimte. Mgr. Eijk maakt daarbij tevens, gesteund door zijn juridisch geschoolde staf, handig gebruik van de fin. noodsituatie plus ten Vaticane gewenste cultuurbreuk bij zijn aantreden. Ook criticasters hebben niet het eeuwige leven, weet men, en “De heerser” van Machiavelli leest men in bestuurskringen van de kerk. Zwijgen en het o.a. via de liturgie weer propageren van een spiritualiteit van nederigheid (het “niet zeuren maar bidden” van HDW zit al helemaal op die lijn) brengt vanzelf weer de Vaders aan de macht, zo is de verwachting die men put uit bekendheid met 2000 jaar kerk- en burgerlijke geschiedenis. Zo wordt dus vakkundig afgerekend met het verleden. Onzin? Wacht maar af. Over een aantal jaren zullen we het merken.

Waarde Redactie. Het stoort me dat menigeen zich niet met naam en toenaam bekend maakt bij het geven van zijn/haar mening. Als dat niet kan, is er meer loos dan de sluiting van een priesteropleiding. Ik hoop dat ik ernaast zit.

Het is opvallend dat mgr. Eijk zich in dit artikel neerzet als 'bouwbisschop en grootkanselier' van de FKT, terwijl hij heeft verzuimd om de faculteit als volwaardige gesprekspartner te betrekken bij zijn besluitvorming rondom het konvikt. Ook de FKT kreeg de sluiting als voldongen feit medegedeeld. Dat lijkt mij geen juiste en respectvolle gang van zaken, zeker niet voor een grootkanselier. Mgr. Eijk, u heeft mij (nog?) niet van uw goede bedoelingen kunnen overtuigen.

Niet zeuren, maar bidden !!

het wordt steeds duidelijker dat de aartsbisschop een eigen weg gaat zonder rekening te houden met anderen, zelfs zijn naaste medewerkers.

Ik herken veel zaken die Johannes beschreef, ook als het gaat om collegegeld en studiefinanciering etc... Ook ik betreur dat het Arienskonvikt wordt opgeheven.

Het doet me nog steeds pijn dat het Arienskonvikt wordt opgeheven vanwege een in de aartsbisschops ogen praktisch probleem, te weten financien. Het besluit wordt desondanks niet teruggedraaid nu blijkt dat verschillende fondsen bereid zijn bij te springen. Het doet me nog het meest pijn te moeten vaststellen dat het besluit tot opheffing niet met vooroverleg is gebeurd met de direct betrokkenen. Niet met de regio vicarissen, niet met de staf van het konvikt, niet met de priesterraad, niet met het kapittel. Ja, het werd hen allen op een middag slechts als voldongen feit medegedeeld. Alle bezwaren, en die kwamen van iedereen, werden terzijde gelegd. En dan sprak de aartsbisschop in een persbericht over een van de moeilijkste besluiten in zijn bisschopsambt. De moeilijkste beslissingen hoef je nooit in je eentje te beslissen, is mijn pastorale adagium. Gedeelde last is halve last……. Ik heb er zeven fijne jaren gehad op het Arienskonvikt. De studenten, mijn toekomstige medebroeders in het priesterambt, die in de Tiltenberg gaan studeren keren pas aan het einde van hun studie terug naar het aartsbisdom. Ik zal ze pas ontmoeten bij hun priesterwijding. Toen ik nog student was ontmoette ik priesters van het aarstbisdom zo’n vier keer per jaar op de zogenaamde Ariens Kring bijeenkomsten. Op die manier leerde ik in de loop van de tijd steeds meer toekomstige collega’s kennen. Tot slot nog een opmerking over de finnancien. In een recent interview met de aartsbisschop op katholiek Nederland wordt andermaal melding gemaakt van het bedrag van 36.000 euro per student per jaar. Ik vraag me af hoe de aartsbisschop aan dit bedrag kwam. Als student kreeg ik van de IB-Groep studiefinanciering, met een extra lening daar bovenop. Ik en de andere Utrechtse priesterstudenten moesten zelf het collegegeld betalen (dit in tegenstelling tot studenten van het R’damse bisdom), iedere maand betaalde ik kost en woning aan het Arienskonvikt. Aan het einde van mijn studie liep mijn lening omhoog tot zo’n 20.000 euro. Ik ben dit nog steeds aan het aflossen. Het aartsbisdom kon en hoefde deze last niet op zich te nemen, ik betaalde het zelf. De studenten die op de Tiltenberg studeren ontvangen geen studiefinanciering van het rijk.

Ik ook.

Zoals ik al eerder dacht, en dat vervolgens ook opgeschreven heb, met die gesuggereerde verborgen agenda van de aartsbisschop valt het allemaal nogal mee. Ik denk toch dat hier heel, heel erg veel persoonlijke belangen en frustraties, ondermeer van de oud perschef van het aartsbisdom in het geding zijn. Jammer, een ruziemakende en iedereen verdacht makende kerk schiet niet op. Die energie kunnen we beter steken in datgene waartoe we geroepen zijn immers! Ik wens de aartsbisschop Gods zegen en alle sterkte toe.