Een ander geloof, dezelfde dilemma's

Mijn beeld dat iedereen op elkaar lijkt, wordt bevestigd wanneer ik 's avonds in een mannencafé beland. Egypte speelt een belangrijke wedstrijd in de Afrika Cup. Net op het moment dat ik besef dat ik hier niets te zoeken heb, wordt er gescoord. Een gejuich, gejubel en geschreeuw waar je de oren van afvallen. Echt waar, alle mannen zijn hetzelfde.
Het zijn natuurlijk twee oppervlakkige voorbeelden, maar het is boeiend te zien dat mensen helemaal niet zoveel van ons verschillen. Voor christenen en moslims gaan de bindende factoren echter veel verder dan winkelgedrag en voetbaljubel.

Moslima's
Tijdens een gesprek met vijf moslima's in de vrouwenhoek tijdens een diner wordt mij, ondanks de taalbarrière, duidelijk dat er veel morele zaken zijn waarin we elkaar vinden. Zeker, islam en christendom zijn anders, en de verschillen moet je niet wegmoffelen. Maar we delen ook veel. We hebben het over het belang van gebed, geen seks voor het huwelijk, dronkenschap, de banaliteit van sommige sensuele dansen en, voor mij zo herkenbaar, de onmogelijkheid als jezelf respecterend gelovige bepaalde beroepen uit te oefenen. Ik praat met een moslima die van zingen houdt. Waar zij heeft ontdekt dat het praktisch onmogelijk is als zangeres trouw te zijn aan de normen van de islam, deed ik jaren terug de ontdekking dat de toegang tot Nederlandse filmwereld vrijwel onmogelijk is wanneer je vast wilt houden aan je christelijke principes. Een ander geloof, maar dezelfde dilemma's. Zaken die ik altijd als een positieve keuze voor mezelf heb gezien, maar waarvan de buitenwereld vaak gedacht heeft dat ik zoveel ‘niet mocht' en zoveel ‘moest', doemen voor me op. Ik herken opeens in die moslimvrouwen de vreugde van de keuze voor het geloof met alles erop en eraan. Ze zijn blij met hun geloof. Net als ik.

Christelijke minderheid
Egypte is overwegend islamitisch, maar een kleine minderheid van circa tien procent is koptisch christen. Hoe die twee samenleven? De dames vertellen met beheerst enthousiasme dat de christenen ieder jaar bij moslims thuis worden uitgenodigd op het Suikerfeest. Christenen nodigen op hun beurt moslims uit met Kerstmis. Ze vieren de geloofsfeesten samen, respecteren elkaar in hun geloof, geven elkaar de ruimte en praten met elkaar. Ik luister met gespitste oren. Wie had gedacht dat zoiets bestond: moslims en christenen die samen Suikerfeest en Kerstmis vieren.

Verwesterd
Tijdens mijn reis spreek ik ook een aantal verwesterde moslima's. Zij wonen al jaren in Nederland, spreken Nederlands en hebben de hoofddoek vaarwel gezegd. Ze worden gezien als de succesmoslima's van Nederland. En, inderdaad, petje af dat je als Arabische vrouw Nederlands leert, in Nederland aan de slag gaat, integreert. Dat is geweldig! Maar die hoofddoek… waarom hebben ze die afgedaan? Ja, ze zijn moslima, maar of je nu moslim bent of christen of boeddhist, het is in wezen allemaal hetzelfde, zo vertellen ze. “Het gaat erom dat je een goed mens bent.” Ze zijn stellig in hun overtuiging. De moskee hebben zij niet nodig. Ergens zegt mijn hart dat ik meer heb met die dames uit de vrouwenhoek dan met de moslima's voor wie God en Allah een en dezelfde deïstische God is.